ಕೇವಲ 35 ವರ್ಷಗಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಜರಾಮರ ಕೊಡುಗೆ: ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಕಥೆ

ಅನುಸೂಯ ಶಂಕರ್!

ಆದರೆ ಈ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದಾಗ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ನೆನಪಾಗದೇ ಇರಬಹುದು. ಅದೇ “ತ್ರಿವೇಣಿ” ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳು ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತವೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲೇ ಅರಳಿದ ಪ್ರತಿಭೆ

1928ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಮೈಸೂರಿನ ಚಾಮರಾಜಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ, ಬೆಳ್ಳೂರಿನ ಮೂಲದವರಾದ ಶ್ರೀ ಬಿ. ಎಂ. ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ತಂಗಮ್ಮ ದಂಪತಿಗೆ ಹೆಣ್ಣುಮಗು ಜನಿಸಿತು. ಪೋಷಕರು ಆ ಮಗುವಿಗೆ ಭಾಗೀರಥಿ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಶಾಲೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಹೆಸರು ಅನುಸೂಯ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿತು. ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಅವರ ದೊಡ್ಡಪ್ಪ ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ (ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ) — ಕನ್ನಡದ ಕಣ್ವ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿ. ಖ್ಯಾತ ಲೇಖಕಿ ವಾಣಿ ಅವರ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ. ಮುಂದೆ ಸ್ವತಃ ಒಳ್ಳೆಯ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಆರ್ಯಂಬಾ ಪಟ್ಟಾಭಿ ಅವರ ತಂಗಿ. ಹೀಗಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಾವ್ಯ, ಬರವಣಿಗೆಗಳ ಚರ್ಚೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.

ಈ ವಾತಾವರಣ ಅನುಸೂಯ ಅವರೊಳಗಿನ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಎಚ್ಚರಿಸಿತು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದಬಾರದು ಎಂದು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಪಾಟಿನೊಳಗೆ ಬಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ದಿನ ಆ ಬರಹಗಳು ತಾಯಿ ತಂಗಮ್ಮನವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದವು. ಬರಹಗಳನ್ನು ಓದಿದ ತಾಯಿ ಮಗಳ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. “ಇಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತೀಯಲ್ಲ, ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು” ಎಂದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕಿಯ ಜನನಕ್ಕೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಒಬ್ಬ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವೇ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಸತ್ಯ.

ಓದಿನಲ್ಲೂ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರತಿಭೆ

ಅನುಸೂಯ ಅವರು ಓದಿನಲ್ಲೂ ಬಹಳ ಮುಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ನಂತರ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1946ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಸಿದ್ದೇಗೌಡ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ಪಡೆದರು. ಅದೇ ರೀತಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಣಿ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆದರು. ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ 1947ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದೇಗೌಡ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಅವರು ಕೇವಲ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಲೇಖಕಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಾನವ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಅರಿತ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಲೇಖಕಿ. ಬಹುಶಃ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಓದುಗರಿಗೆ “ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನವರೇ” ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ.

‘ತ್ರಿವೇಣಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದದ್ದು ಹೇಗೆ?

ಅನುಸೂಯ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕ್ರಮೇಣ ಮರೆಯಾಗಿ “ತ್ರಿವೇಣಿ” ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮವೇ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನೆಮಾತಾಗಲು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಘಟನೆಯೇ ಕಾರಣ. ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ನಿಧನರಾದಾಗ, ಅವರ ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನ ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಗಳ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಯಿತು. “ತ್ರಿವೇಣಿ” ಎಂಬ ಪದ ಅನುಸೂಯ ಅವರಿಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ಅದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯನಾಮವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅನುಸೂಯ ಶಂಕರ್‌ಗಿಂತ “ತ್ರಿವೇಣಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಯಿತು.

1951: ಅನುಸೂಯ ಶಂಕರ್ ಆದ ಕ್ಷಣ

1951ರಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಶಾರದಾ ವಿಲಾಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಎಸ್. ಎನ್. ಶಂಕರ್ ಅವರನ್ನು ಅನುಸೂಯ ವಿವಾಹವಾದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಅವರು ಅನುಸೂಯ ಶಂಕರ್ ಆದರು. ಅವರ ವಿವಾಹದ ಹಿಂದೆಯೂ ಒಂದು ಭಾವುಕ ಪ್ರಸಂಗವಿದೆ.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವತಿಯವರ ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತ್ರಿವೇಣಿ, ಅವರ ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ಶಂಕರ್ ಅವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತ್ರಿವೇಣಿಯವರನ್ನು ಕಿಚಾಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಶಂಕರ್ ಅವರು, “ನಿಮ್ಮ ಅಕ್ಕನ ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಮದುವೆ ಯಾವಾಗ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಆ ಮಾತಿನಿಂದ ನೊಂದುಕೊಂಡ ತ್ರಿವೇಣಿಯವರು, ತಾವು ಅಸ್ತಮಾ ರೋಗಿ ಎಂಬ ನೋವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, “ನನ್ನಂತಹ ರೋಗಿಷ್ಟೆಯನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆಯೇ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

ತಮ್ಮ ಮಾತಿನಿಂದ ನೋವುಂಟಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತ ಶಂಕರ್ ಅವರು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು. ನಂತರ ತ್ರಿವೇಣಿಯವರನ್ನೇ ವಿವಾಹವಾಗಿ, ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರೇರಕರಾಗಿ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಂತರು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಿವಾಹದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಹಿಂದೆ ನಿಂತ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಯ ಕಥೆಯೂ ಹೌದು.

25ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು — ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಹೆಜ್ಜೆ

ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅವರ ಅಲ್ಪ ಜೀವನಾವಧಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು 25ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ:

• ಹಣ್ಣೆಲೆ ಚಿಗುರಿದಾಗ
• ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡ
• ಶರಪಂಜರ
• ಮುಕ್ತಿ
• ಹೂವು ಹಣ್ಣು
• ಕಾಶಿಯಾತ್ರೆ
• ದೂರದ ಬೆಟ್ಟ
• ಬೆಕ್ಕಿನ ಕಣ್ಣು
• ಬಾನು ಬೆಳಗಿತು
• ಹೃದಯಗೀತೆ
• ಸೋತು ಗೆದ್ದವಳು

ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮಗು, ಎರಡು ಮನಸ್ಸು, ಹೆಂಡತಿಯ ಹೆಸರು ಮುಂತಾದ ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳನ್ನೂ ಅವರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬಹುತೇಕ ಕೃತಿಗಳು ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ.

ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯನ್ನೂ ಗೆದ್ದವು

ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸಿನಿಮಾ ರೂಪಾಂತರ. ಅವರ ಮೊದಲ ಐದು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾನಸಿಕ ಸಂಘರ್ಷ, ಮಹಿಳೆಯರ ಬದುಕು, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಮನಸ್ಸಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭಾವನೆಗಳು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು.

‘ಬೆಕ್ಕಿನ ಕಣ್ಣು’ — ಕನ್ನಡದಿಂದ ಮಲಯಾಳಂವರೆಗೆ

ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ‘ಬೆಕ್ಕಿನ ಕಣ್ಣು’ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗೆ ತರಲು ಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಇದೇ ಕಥೆಯನ್ನು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ‘ಪೂಚಕಣ್ಣಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್, ಅಡೂರ್ ಭಾಸಿ, ತಿಕ್ಕುರಿಸಿ ಸುಕುಮಾರನ್ ನಾಯರ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಚಿತ್ರವು ಉತ್ತಮ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿತು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಅನೇಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮುಂದೆ ದೂರದರ್ಶನದ ನೂರಾರು ಕಂತುಗಳ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು. ಇದು ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಡುವೆಯೂ ನಿಲ್ಲದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ

ತ್ರಿವೇಣಿಯವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಅಸ್ತಮಾ ರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಇದು ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಅಪಾರ ಬದ್ಧತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಮಾತೃತ್ವದ ಸಂತೋಷದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಬಂದ ದುರಂತ

ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದದ್ದು ಮೀರಾ ಎಂಬ ಮುದ್ದಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭ. ಆದರೆ ವಿಧಿಯ ಕ್ರೂರ ಆಟ ಬೇರೆಯೇ ಇತ್ತು. ಹೆರಿಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿ-ಸೆಕ್ಷನ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಪಲ್ಮನರಿ ಎಂಬಾಲಿಸಮ್ (ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೆರಿಗೆ ಆದ ಕೇವಲ 10 ದಿನಗಳಲ್ಲೇ, ಅಂದರೆ ಜುಲೈ 29, 1963ರಂದು, ಮೈಸೂರಿನ ಮಿಷನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಠಾತ್ ನಿಧನರಾದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಮೂವತ್ತೈದನೆಯ ವಯಸ್ಸು.

ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಲೇಖಕಿ ಇಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅಗಲಿದ್ದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ನಿಧನದ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದಾಗ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಣಿಯವರು ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡಿಸಿದ್ದ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಅರಮನೆಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡು, ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, “ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಆಕೆಯ ನಿಧನದಿಂದ ಅನಾಥವಾಯಿತು” ಎಂದು ದುಃಖಪಟ್ಟರು ಎಂಬ ಪ್ರಸಂಗವೂ ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ–ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು

ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಅವರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಗೌರವ ದೊರೆಯಿತು.

 1960 — ಅವಳ ಮನೆ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

 1962 — ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮಗು ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ದೇವರಾಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಇವು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆಗೆ ದೊರೆತ ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವಗಳಾಗಿವೆ.

ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಬರಹಗಳು ಏಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ?

ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನವರೂ ಓದಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಕಥೆಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬರೆದರು. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಘರ್ಷ, ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾವನೆಗಳು, ಪ್ರೀತಿ, ಮದುವೆ, ದಾಂಪತ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಏಕಾಂತ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು. ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಸೆಗಳಿವೆ, ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳಿವೆ, ಭಯಗಳಿವೆ, ತಪ್ಪುಗಳಿವೆ, ನೋವುಗಳಿವೆ.

ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಪಾತ್ರಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು ನಮ್ಮ ಮನೆಯವರಂತೆ, ನಮ್ಮ ಪರಿಚಯದವರಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಮಾನವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಥೆಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

35 ವರ್ಷಗಳ ಬದುಕು — ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳ ನೆನಪು

ತ್ರಿವೇಣಿಯವರು ಬದುಕಿದ್ದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಯಸ್ಸು ಅವರ ಬದುಕಿಗಿಂತ ಅನೇಕ ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. 25ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು, ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದ, ಸಿನಿಮಾಗಳು, ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ, ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು— ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ 35 ವರ್ಷಗಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರು ಅಗಲಿದಾಗ ಅವರ ವಯಸ್ಸು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಯಸ್ಸು ಈಗಲೂ ಪ್ರತಿದಿನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ.

ನಿಧನರಾಗಿ ಸುಮಾರು 60+ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೂ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮರುಮುದ್ರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಹೊಸ ಓದುಗರು ಅವುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ನಿಜವಾದ ಸಾಹಿತಿಯ ಯಶಸ್ಸು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಆಕೆ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಬದುಕಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಆಕೆ ಬದುಕಿದ್ದಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಸಮಾಜವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರು ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ. ಅನುಸೂಯ ಶಂಕರ್ ಅರ್ಥಾತ್ ತ್ರಿವೇಣಿ ಅವರು ಬದುಕಿದ್ದು ಕೇವಲ 35 ವರ್ಷಗಳು. ಆದರೆ ಆಕೆ ಬರೆದ ಕಥೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಬದುಕಿವೆ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಬದುಕಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತುಗಳಿವೆ. ಕುಟುಂಬದ ಒಳಜಗತ್ತಿದೆ. ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಇದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಯತ್ನವಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ತ್ರಿವೇಣಿಯವರು ಕೇವಲ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ ಅಲ್ಲ; ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮನಸ್ಸಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯುತ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ ಲೇಖಕಿ. ಕಾಲ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಓದುವ ಮಾಧ್ಯಮ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೌಲ್ಯ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅನುಸೂಯ ಶಂಕರ್ ಅರ್ಥಾತ್ ತ್ರಿವೇಣಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬದುಕಿರುವವರೆಗೆ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ನೆನಪು ಹಚ್ಚಹಸಿರಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಅಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರತಿಭೆ, ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ “ಕನ್ನಡದ ಕಲಿ” ತ್ರಿವೇಣಿಯವರಿಗೆ ನಮನ.

ಏನಂತೀರೀ?
ನಿಮ್ಮವನೇ ಉಮಾಸುತ