“ಒಂದು ಕಂಪನಿಯ ಮೊದಲ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಇಂದು ಬಹುಕೋಟಿ ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಡೆಯ. ಆದರೆ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದೇ ಸರಳತೆ, ಅದೇ ವಿನಯ!”
ಇದು ಯಾವುದೇ ಸಿನಿಮಾದ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಾಯದ ನೈಜ ಕಥೆ. Flipkartನ ಮೊದಲ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ, ಕೇವಲ ₹8,000 ಸಂಬಳಕ್ಕೆ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿ, ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಪರಿಶ್ರಮ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ ಕನಸಿನ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾದ ಅಂಬೂರು ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಅವರ ಕಥೆ.
ನಾನು 2011ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ಗೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಕಂಪನಿಗೆ ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟೇ ಆಗಿತ್ತು. ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಾವಿರ ದಾಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಯುವಕರ ಉತ್ಸಾಹ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಕನಸುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿಗಳ ಮೌಲ್ಯದ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದವು. IIT, IIM ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಯುವಕರು ಒಂದೇ ಗುರಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು—ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕ್ರಾಂತಿ ತರಬೇಕು! ಆಗ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಒಂದು ಕುತೂಹಲವಿತ್ತು “ಈ ಕಂಪನಿ ಹೇಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು? ಮೊದಲ ಉದ್ಯೋಗಿ ಯಾರು? ಮೊದಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತು?” ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಿದಾಗ ಸಿಕ್ಕ ಹೆಸರು—ಅಂಬೂರು ಅಯ್ಯಪ್ಪ.
ಆಂಬೂರಿನಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವೆಲ್ಲೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಂಬೂರು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಅಯ್ಯಪ್ಪ, ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಹೊಸೂರಿನ Ashok Leylandನಲ್ಲಿ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಆಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ Hindustan Motorsನಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶಗಳ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ಅವರು First Flight Couriersನಲ್ಲಿ ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ ಆಗಿ ಸೇರಿದರು. ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅವರು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗವೆಂದು ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಹೇಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ? ಗ್ರಾಹಕರ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಏನು? ಕೊರಿಯರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ? ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ?—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ಕಲಿತರು. ನಾಲ್ಕೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನ Inbound Mail Logistics ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗುವಷ್ಟು ಬೆಳೆದರು.
ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು!
ಮುಂದೆ ಓದಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಕೋರ್ಸ್ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಅಯ್ಯಪ್ಪ, First Flightನಲ್ಲಿ ರಜೆ ಕೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಖಾಲಿ ಇಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿತು. ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಅಪಾಯ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. “ಕೆಲಸ ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಖ್ಯ” ಎಂದು ರಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಬಳಿಕ ಮರಳಿದಾಗ ಅವರ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರುದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದೇ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಅವರ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಲಾಯಿತು.
ಒಂದು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಬದಲಿಸಿದ ಬದುಕು
ಅದು 2008. ಸಚಿನ್ ಬನ್ಸಾಲ್ ಮತ್ತು ಬಿನ್ನಿ ಬನ್ಸಾಲ್—ಅಮೆಜಾನ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭಾರತೀಯ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ನ ಅಪಾರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ, ಸುಮಾರು ₹2 ಲಕ್ಷ ಮೂಲಧನದೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಣ್ಣ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ನಿಂದ Flipkart ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಆರ್ಡರ್ಗಳನ್ನು ಅವರೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 100 ಆರ್ಡರ್ಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು ಇಬ್ಬರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಮಾತ್ರ.
ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. First Flightನ ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯೋಗಿ ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ₹8,000 ಸಂಬಳಕ್ಕೆ Flipkartನ ಮೊದಲ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಆಗ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ HR ವಿಭಾಗವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕೃತ Offer Letter ಕೂಡ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ನಂಬಿದ್ದರು—ಸಚಿನ್ ಮತ್ತು ಬಿನ್ನಿಯ ಕನಸು.
ಮೂವರು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು, ಆದರೆ ಕನಸು ಮಾತ್ರ ಬೃಹತ್!
2008ರಲ್ಲಿ Flipkartನಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ಕೇವಲ ಮೂವರು: ಸಚಿನ್ ಬನ್ಸಾಲ್ ಬಿನ್ನಿ ಬನ್ಸಾಲ್ ಮತ್ತು ಆಂಬೂರು ಅಯ್ಯಪ್ಪ
ERP ಇರಲಿಲ್ಲ. Order Management System ಇರಲಿಲ್ಲ. Warehouse Management System ಇರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆರ್ಡರ್, ಪುಸ್ತಕ, ಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ಡೆಲಿವರಿ ಕೈಯಾರೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸೇರಿದ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಸಚಿನ್ ಬನ್ಸಾಲ್ ಅವರ ನೆನಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಯ್ಯಪ್ಪನೇ ಆ ಸಮಯದ “Order Management System” ಆಗಿದ್ದರು. ಯಾವ ಗ್ರಾಹಕರು ಯಾವ ಪುಸ್ತಕ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಅದು ಎಲ್ಲಿದೆ, ಯಾವ ಪ್ರಕಾಶಕರಿಂದ ಬರಬೇಕು, ಯಾವ ಡೆಲಿವರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ—ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲದರ ಲೆಕ್ಕವಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಬಿನ್ನಿ ಬನ್ಸಾಲ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ “Human ERP” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ERP ಇಲ್ಲ, Gmail ಇತ್ತು!
ಇಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು SAP, Oracle, Microsoft ಮುಂತಾದ ERP ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ Flipkartನ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ Gmail ಕೂಡ ERPಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು! ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಆರ್ಡರ್ಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು Gmailನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, Search ಮೂಲಕ ಬೇಕಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುವ ವಿಧಾನ ರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ಅದು ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದರೂ ಅದ್ಭುತವಾದ ಪರಿಹಾರ.
ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಬಂದ ‘ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಥಿಂಕಿಂಗ್’
ಅಂದು Flipkart Just-In-Time Procurement Modelನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಗ್ರಾಹಕರು ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೇ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಕರಿಂದ ತರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರಕಾಶಕರ ಬಳಿ ಪುಸ್ತಕವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಕಾಶಕರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪುಸ್ತಕ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಡೆಲಿವರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಪುಸ್ತಕ ಪಡೆದು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಡೆಲಿವರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಕಚೇರಿಗೆ ಬಂದು ಆರ್ಡರ್ ಪಟ್ಟಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದನ್ನೂ ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸಮೀಪದ ಸೈಬರ್ ಕಫೆಯಲ್ಲಿ ಇ-ಮೇಲ್ನಿಂದ ಆರ್ಡರ್ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಿಂಟ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹೊಸ ಆರ್ಡರ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಕಡಿಮೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಮನೋಭಾವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಕೆಲಸವೇ ಮೊದಲ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ
ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಸಚಿನ್ ಮತ್ತು ಬಿನ್ನಿ, “ಇದನ್ನೇ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬಹುದಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ Flipkartನ ಮೊದಲ Order Management Softwareಗೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಅವರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು. ಅಂದರೆ, ನಂತರ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ!
₹8,000ರಿಂದ ಷೇರುಗಳವರೆಗೆ
Flipkart ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಅವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿತು. Customer Experience Management ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಆರಂಭಿಕ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ Employee Stock Options (ESOPs) ಕೂಡ ದೊರೆಯಿತು. ಆಗ ಅವುಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, Flipkartನ ಮೌಲ್ಯ ಏರಿದಂತೆ ಅವುಗಳ ಮೌಲ್ಯವೂ ಅಪಾರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಬಿನ್ನಿ ಬನ್ಸಾಲ್ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರವು ಪ್ರತಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕಕ್ಕೂ ದ್ವಿಗುಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದೇ ರೀತಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಅವರ ಸಂಬಳವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ₹8,000ರಿಂದ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.
2016: ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ನಿಂದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ
ಜನವರಿ 11, 2016ರಂದು ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಅವರನ್ನು Assistant Director – Customer Experience Management ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಒಮ್ಮೆ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ ಯುವಕ, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ದೂರುಗಳು, ಎಸ್ಕಲೇಷನ್ಗಳು, ಸೇವಾ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ತೃಪ್ತಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದವು.
COD ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ Cash on Delivery ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಯ್ಯಪ್ಪ ತಮ್ಮ ಬರಹದಲ್ಲಿ, “ನಾವು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದಲೇ Cash on Delivery ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ₹10,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ COD ಆರ್ಡರ್ಗಳಿಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿನ್ನಿ ಬನ್ಸಾಲ್ ಅವರ ಅನುಮೋದನೆ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ನಂತರ ಬಹಳ ಕಾಲ ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಓದುವುದನ್ನೂ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ
ಕೆಲಸದ ಜತೆಗೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. Correspondence ಮೂಲಕ BBA ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಬಳಿಕ **MSc (IT)**ಗೂ ಸೇರಿದರು. ಅಂದರೆ, ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಮುಂದೆ ಕೆಲಸದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.
ಹಣ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಸರಳತೆ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ
ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಅವರ ಕಥೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಭಾಗ ಅವರ ಸಂಪತ್ತು ಅಲ್ಲ—ಅವರ ಸರಳತೆ. ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಮೌಲ್ಯದ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ Suzuki Access 125 ಸ್ಕೂಟರ್ನಲ್ಲೇ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸರಳವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಚಿನ್ ಬನ್ಸಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿಯುವ ಮತ್ತು ಚುರುಕುಬುದ್ಧಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದಿದ್ದರೆ, ಬಿನ್ನಿ ಬನ್ಸಾಲ್ ಅವರಿಗೆ Flipkartನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಹೊಗಳಿದ್ದರು.
“ಏರುವನು ರವಿ ಏರುವನು…”
ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶರಾಯರ ‘ಉದಯರಾಗ’ದ ಸಾಲು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ “ಏರುವನು ರವಿ ಏರುವನು ಬಾನೊಳು ಸಣ್ಣಗೆ ತೋರುವನು.”
ಸೂರ್ಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಮನುಷ್ಯ ಎಷ್ಟೇ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದರೂ ವಿನಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಅದರಲ್ಲಿದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿಯೇ ಅಂಬೂರು ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಅವರ ಪರಿಚಯ ಇರುವ ನನಗೆ, ಈ ಸಾಲು ಕೇವಲ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಕವಿತೆಯ ಸಾಲಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ₹8,000 ಸಂಬಳದ ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ನಿಂದ ಬಹುಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಷೇರುಗಳ ಮಾಲೀಕನಾದರೂ, ಅವರ ಸರಳತೆ, ಸಜ್ಜನಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಗರ್ವಿ ಸ್ವಭಾವ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆಂಬೂರು ಅಯ್ಯಪ್ಪ
ಅವರು Flipkartನ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳ ‘Human ERP’, ಗ್ರಾಹಕಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ರೂವಾರಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಇತಿಹಾಸದ ಮೌನ ಹೀರೋ. ಯಶಸ್ಸು ದೊಡ್ಡ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ಯಶಸ್ಸಿನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದ ನಂತರವೂ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಇಂದಿನ ಯುವರು ನಾವು ಅಷ್ಟು ಓದಿದ್ದೇವೆ ಇಷ್ಟು ಓದಿದ್ದೇವೆ ಹಾಗಾಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಸಂಬಳವೇ ಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾ ಕೆಲಸ ಇಲ್ಲಾ! ಎಂದು ಅಂಡೆಲೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಬಹಳ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಂಬಳ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಂಬೂರು ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಅವರ ಯಶೋಗಾಥೆ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ ಇದೇ. ಏರುವನು ರವಿ ಏರುವನು… ಬಾನೊಳು ಸಣ್ಣಗೆ ತೋರುವನು! ಏರಿದವರು ಚಿಕ್ಕವನಿರಬೇಕೆಲೆ” ಎಂಬಾ ಮಾತನು ಸಾರುವನು
