ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಶಾಸನ ದೇವಿಯರನ್ನು (ಯಕ್ಷಿಯರನ್ನು) ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಿ ಪೂಜಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ. ಈ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಆರಾಧನೆಯು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಗುಣ ಪೂಜೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಮೊದಲ ದಿನ: ಶ್ರೀ ಚಕ್ರೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ – ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಥಮ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥರ ಶಾಸನ ದೇವಿಯಾದ ಚಕ್ರೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ಸಿನ ನೆಲೆಗಟ್ಟನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
- ಎರಡನೇ ದಿನ: ಶ್ರೀ ಕುಷ್ಮಾಂಡಿನಿ ದೇವಿ – 22ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ನೇಮಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯವರ ಯಕ್ಷಿಯಾದ ಕುಷ್ಮಾಂಡಿನಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಿಯ ಭಜನೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿದೆ.
- ಜೈನ ಧರ್ಮದ ನವರಾತ್ರಿ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವಿದೆ:
ಶ್ರೇಯಾಂಸನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಶಾಸನ ದೇವಿ: 11ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೇಯಾಂಸನಾಥರ ಪವಿತ್ರ ಶಾಸನ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ಗೌರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೀರ್ಥಂಕರರ ಧರ್ಮಚಕ್ರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಜಿನಶಾಸನವನ್ನು ಕಾಯುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಿಯರಲ್ಲಿ ಇವರು ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರತೀಕ: ಶ್ರೀ ಗೌರಿ ದೇವಿಯು ಬಾಹ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಂತರಿಕ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಸ್ಮರಣೆಯು ಭಕ್ತರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
ಗುಣ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ: ಜೈನ ಆರಾಧನಾ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ, ಈ ದಿನ ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಬಯಕೆಗಳ ಈಡೇರಿಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸದೆ, ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ದೇವಿಯ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ‘ಗುಣ ಪೂಜೆ’ಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆತ್ಮೋದ್ಧಾರದ ಮಾರ್ಗ: ಶಾಸನ ದೇವಿಯರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರಲ್ಲಿರುವ ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯ, ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಂತಹ ಮಹಾನ್ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಕರ್ಮ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಆತ್ಮೋದ್ಧಾರ ಸಾಧಿಸುವುದು ಈ ಆರಾಧನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ ಪೂಜೆ
- ಅದ್ದೂರಿ ಪುಷ್ಪಾಲಂಕಾರ (ಅಲಂಕಾರ ಪೂಜೆ): ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಾಸನ ದೇವಿಯರ ಆರಾಧನಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜರುಗುತ್ತವೆ. ಈ ವೇಳೆ ಬಸದಿಯ ಗರ್ಭಗೃಹವನ್ನು ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಂಕರರ ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಅಲಂಕಾರ ಪೂಜೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ದೇವಿಯರ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ: ಪ್ರತಿದಿನ ಆಯಾ ದಿನಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಶಾಸನ ದೇವಿಯರಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ, ಅಷ್ಟವಿಧ ಹೂವಿನ ಪೂಜೆ, ಧೂಪ-ದೀಪ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಭಕ್ತಿ ಸಮರ್ಪಣೆ: ಶ್ರಾವಕ-ಶ್ರಾವಕಿಯರು ಬಸದಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಶಾಸನ ದೇವಿಯರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ, ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಧನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತಿ: ಅಶೋಕ ಚಿಕ್ಕಪರಪ್ಪಾ
ಪತ್ರಕರ್ತ – ಅನುವಾದಕ
