ಜೈನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಧರ್ಮಶಾಸನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಶಾಸನ ದೇವ-ದೇವತೆಯರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಚಂದ್ರಪ್ರಭು ಸ್ವಾಮಿಯವರ ಯಕ್ಷ ವಿಜಯ (ಅಥವಾ ಶ್ಯಾಮ) ಹಾಗೂ ಶಾಸನ ದೇವತೆ (ಯಕ್ಷಿಣಿ) ಶ್ರೀ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ದೇವಿ.
ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಪ್ರಭು ತೀರ್ಥಂಕರರ ಪರಿಚಯ
ಜೈನ ಧರ್ಮದ 24 ತೀರ್ಥಂಕರರ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ 8ನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಪ್ರಭು ಸ್ವಾಮಿ. ಇವರು ಚಂದ್ರಾಪುರಿ ನಗರದ ಮಹಾರಾಜ ಮಹಾಸೇನ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾದೇವಿಯವರ ಪವಿತ್ರ ಪುತ್ರರಾಗಿ ಜನ್ಮತಾಳಿದರು. ಇವರ ಲಾಂಛನ (ಚಿಹ್ನೆ) ಅರ್ಧಚಂದ್ರ. ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿ ಕೇವಲಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಇವರು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಶಾಂತಿ, ಪ್ರಸನ್ನತೆ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದರು.
ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ದೇವಿಯ ಪರಿಚಯ:
ಜೈನ ಆಗಮಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ದೇವಿಯು ಚಂದ್ರಪ್ರಭು ತೀರ್ಥಂಕರರ ಶಾಸನ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜೈನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಈ ದೇವಿಯ ರೂಪ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಲಯದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾದ ಅಗ್ನಿ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಈಕೆಯನ್ನು ‘ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಈಕೆಯನ್ನು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ದೇವಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು
ರೂಪ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ತಲೆಯ ಸುತ್ತ ಹಾಗೂ ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಮೂಡಿಬಂದಿರುವಂತೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ದೈಹಿಕ ಭಂಗಿ: ಈ ದೇವಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹುಹಸ್ತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳು ಹಾಗೂ ಅಭಯ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾಳೆ. ಜೈನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಈಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ದೇವತೆಯೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ :
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆ: ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದಿಂದಲೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ದೇವಿಯ ಉಪಾಸನೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.
ಹೇಲಾಚಾರ್ಯರ ಪಾತ್ರ: ಜೈನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆಚಾರ್ಯರಾದ ಹೇಲಾಚಾರ್ಯರು ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂದು ‘ಜ್ವಾಲಿನಿ ಕಲ್ಪ’ ಗ್ರಂಥ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು:
ಸಿಂಹನಗದ್ದೆ (ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ): ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ದೇವಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಕ್ತಿಪೀಠವಾಗಿದೆ.
ಮಲೆಯೂರು: ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲೆಯೂರು ಕೂಡ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ದೇವಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ:
ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸುವುದರಿಂದ ಭಕ್ತರ ಕಷ್ಟ-ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಘ್ನಗಳು ದೂರಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ತೀರ್ಥಂಕರರ ಬೋಧನೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಈ ದೇವಿಯು ರಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಧೈರ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತಿ: ಅಶೋಕ ಚಿಕ್ಕಪರಪ್ಪಾ
ಪತ್ರಕರ್ತ – ಅನುವಾದಕ
