ಪ್ರಾಣವಾಯುವೇ ಹನುಮಂತ.
ವಾಯು ಐದು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಅಂದರೆ ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನ ಐದು ಮುಖಗಳು ಈ ಐದು ಪ್ರಾಣವಾಯುಗಳ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಈ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿವರಣೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಐದು ಸಹೋದರರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನೂ ಐದು ಉಪಪ್ರಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಂದರೆ ಹತ್ತು ವಿಧದ ಪ್ರಾಣವಾಯುಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಹನ್ನೊಂದನೇ ರುದ್ರನಾದ ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಹನುಮಂತ.
ಹತ್ತು ವಿಧದ ಪ್ರಾಣವಾಯುಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಮನುಷ್ಯನೊಳಗಿನ ಹನುಮಂತನ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಂತೆ.
ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನ ಆಂತರಿಕ ರಹಸ್ಯ
ಹೊರಗಿನ ಕಥೆ: ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಐದು ಮುಖಗಳಿವೆ.
ಒಳಗಿನ ಅರ್ಥ: ಆ ಐದು ಮುಖಗಳು ಹೊರಗಿಲ್ಲ; ಅವು ನಮ್ಮ ದೇಹದೊಳಗಿನ ಐದು ಪ್ರಾಣವಾಯುಗಳ ಸಂಕೇತಗಳು.
ಹನುಮಂತ ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಣವಾಯು ಎಂಬುದು ಈ ವಿವರಣೆಯ ಮೂಲಭಾವನೆ.
ಪ್ರಾಣವಾಯು ಒಂದೇ ವಿಧದ್ದಲ್ಲ, ಅದು ಐದು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿದೆ.
- ಹನುಮಂತನ ಮುಖ – ಪ್ರಾಣವಾಯು
ಸ್ಥಾನ: ಹೃದಯದಿಂದ ಗಂಟಲಿನವರೆಗೆ.
ಕೆಲಸ: ಉಸಿರಾಟ, ಆಹಾರವನ್ನು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು.
ಇದು ಅಸಮತೋಲನಗೊಂಡರೆ: ಆತಂಕ, ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ.
- ವರಾಹ ಮುಖ – ಅಪಾನವಾಯು
ಸ್ಥಾನ: ಹೊಕ್ಕಳಿನಿಂದ ಕೆಳಭಾಗದವರೆಗೆ.
ಕೆಲಸ: ಮಲಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದು.
ಇದು ಅಸಮತೋಲನಗೊಂಡರೆ: ಮಲಬದ್ಧತೆ, ಗ್ಯಾಸ್, ಸೊಂಟ ನೋವು ಮತ್ತು ಆಲಸ್ಯ.
- ಗರುಡ ಮುಖ – ಉದಾನವಾಯು
ಸ್ಥಾನ: ಗಂಟಲಿನಿಂದ ತಲೆಯವರೆಗೆ.
ಕೆಲಸ: ಮಾತನಾಡುವುದು, ಯೋಚಿಸುವುದು, ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮುಖ ಚಲನೆ.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮರಣಾನಂತರ ಆತ್ಮದ ಮೇಲ್ಮುಖ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೂ ಇದನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗರುಡನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಉದಾನವಾಯುವಿಗೆ ಗರುಡನನ್ನು ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಹಯಗ್ರೀವ ಮುಖ – ವ್ಯಾನವಾಯು
ಸ್ಥಾನ: ಇಡೀ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ಕೆಲಸ: ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಚಾರ, ದೇಹದ ಚಲನವಲನ.
ಇದು ಅಸಮತೋಲನಗೊಂಡರೆ: ಕೈಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಸುಸ್ತು ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯ.
- ನರಸಿಂಹ ಮುಖ – ಸಮಾನವಾಯು
ಸ್ಥಾನ: ಹೊಕ್ಕಳಿನ ಭಾಗ.
ಕೆಲಸ: ಆಹಾರ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಜಠರಾಗ್ನಿಯ ಕಾರ್ಯ.
ಇದು ಅಸಮತೋಲನಗೊಂಡರೆ: ಅಜೀರ್ಣ, ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.
ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಐದು ಪ್ರಾಣವಾಯುಗಳ ಸಂಬಂಧ
ಜಿಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರ ಎತ್ತುವಾಗ, ಕುಸ್ತಿ ಆಡುವಾಗ, ಓಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಈಜುವಾಗ ಉಸಿರಾಟ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಭಾರ ಎತ್ತುವಾಗ ಕೆಲವರು ಉಸಿರನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಎದೆಯೊಳಗಿನ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
ಐದು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ವಿಭಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಂಕೇತಗಳೆಂದು ಈ ವಿವರಣೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಹನುಮಂತ – ಅಪಾರ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ.
ವರಾಹ – ಬಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ.
ಗರುಡ – ವೇಗ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮುಖ ಚಲನೆ.
ಹಯಗ್ರೀವ – ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯ.
ನರಸಿಂಹ – ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ.
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ನಿಯಂತ್ರಣವು ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.
- ಹನುಮಂತನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನುಂಗಿದ ರಹಸ್ಯ
ಹೊರಗಿನ ಕಥೆ: ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹಣ್ಣೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ನುಂಗಲು ಹೋದನು.
ಆಂತರಿಕ ರಹಸ್ಯ:
ಸೂರ್ಯ ಎಂದರೆ ಬುದ್ಧಿಯ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತ.
ಬಾಲ ಹನುಮಂತ ಎಂದರೆ ಹೊಸ ಸಾಧಕ ಅಥವಾ ಹೊಸದಾಗಿ ಜಾಗೃತವಾಗುವ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ.
ಸಾಧಕನು ಸಾಧನೆ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಹೊರಗಿನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಜ್ಞಾನ ತನ್ನ ಅನುಭವದೊಳಗೆ ಬಂದಾಗ ಅದು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಹನುಮಂತನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹಾರಿದ ರಹಸ್ಯ
ಹೊರಗಿನ ಕಥೆ: ಹನುಮಂತನು ನೂರು ಯೋಜನಗಳ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಒಂದೇ ಜಿಗಿತದಲ್ಲಿ ದಾಟಿದನು.
ಆಂತರಿಕ ರಹಸ್ಯ:
ಸಮುದ್ರ ಎಂದರೆ ಮನಸ್ಸು.
ಲಂಕೆ ಎಂದರೆ ದೇಹದೊಳಗಿನ ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ರಾಜ್ಯ.
ನೂರು ಯೋಜನಗಳು ಎಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ನೂರಾರು ಅಲೆಗಳು.
ಚಿಂತೆ, ಭಯ, ಆಸೆ, ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಮೋಹಗಳು ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೆಗಳು.
ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಬಲಗೊಂಡಾಗ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಧನೆಯು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಸಂಜೀವಿನಿ ಪರ್ವತದ ರಹಸ್ಯ
ಹೊರಗಿನ ಕಥೆ: ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದಾಗ ಹನುಮಂತನು ಸಂಜೀವಿನಿ ಮೂಲಿಕೆಗಾಗಿ ಇಡೀ ಪರ್ವತವನ್ನೇ ಹೊತ್ತು ತಂದನು.
ಆಂತರಿಕ ರಹಸ್ಯ:
ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಎಂದರೆ ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಸಂಕೇತ.
ಮೋಹದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ವಿವೇಕ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಜೀವಿನಿ ಎಂದರೆ ಜೀವಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯದ ಸಂಕೇತ.
ಮನುಷ್ಯನು ದಣಿದಾಗ, ನಿರಾಶನಾದಾಗ ಅಥವಾ ಸರಿಯಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹಕ್ಕೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಅಗತ್ಯ.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಉಸಿರಾಟ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು.
- ಅಹಿರಾವಣನ ಕಥೆಯ ಆಂತರಿಕ ರಹಸ್ಯ
ಹೊರಗಿನ ಕಥೆ: ಅಹಿರಾವಣನು ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು. ಐದು ದೀಪಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು.
ಆಂತರಿಕ ರಹಸ್ಯ:
ಪಾತಾಳ ಲೋಕ ಎಂದರೆ ಅಪ್ರಜ್ಞಾವಸ್ಥೆಯ ಮನಸ್ಸು (Unconscious Mind).
ಅಹಿರಾವಣ ಎಂದರೆ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಅಹಂಕಾರ.
ಐದು ದೀಪಗಳು ಎಂದರೆ ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು.
ನಮ್ಮ ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಸದಾ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿನ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಒಳಮುಖವಾಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಐದು ದೀಪಗಳನ್ನು ಆರಿಸುವುದನ್ನು ಈ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹನುಮಂತನ ಹೆಸರಿನ ಆಂತರಿಕ ರಹಸ್ಯ
- ಹನುಮಂತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ
ಈ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ:
ಹನು + ಮಾನ = ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವನು.
ಯಾರಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅವರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿನಯ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
- ಪವನಪುತ್ರನ ರಹಸ್ಯ
ಪವನ ಎಂದರೆ ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ವಾಯು.
ವಾಯುವನ್ನು ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಸಿರಾಟದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ ಒಳಗಿನ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಅಂಜನೀಪುತ್ರನ ರಹಸ್ಯ
ಅಂಜನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಅಂಜನ ಅಥವಾ ಕತ್ತಲೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಜ್ಞಾನದ ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವುದೇ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆ.
- ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಸಿಂಧೂರವೇಕೆ?
ಸಿಂಧೂರವು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಸಂಕೇತ.
ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವು ಶಕ್ತಿ, ಉತ್ಸಾಹ, ಮಂಗಳ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಸಿಂಧೂರ ಅರ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನು ಭಕ್ತಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು.
- ಹನುಮಂತನ ಬಾಲದ ರಹಸ್ಯ
ಹನುಮಂತನ ಉದ್ದನೆಯ ಬಾಲವನ್ನು ಕುಂಡಲಿನಿ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕುಂಡಲಿನಿ ಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ಕುಂಡಲಿನಿ.
ಲಂಕಾದಹನ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಜ್ಞಾನಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಡುವ ಸಂಕೇತ.
- ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ರಾಮ
ಹನುಮಂತನು ತನ್ನ ಎದೆಯನ್ನು ಸೀಳಿ ರಾಮನನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಕಥೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಅಹಂಕಾರ ನಾಶವಾದಾಗ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನ ಭಾವನೆ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ.
ಹನುಮಂತನು ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾದರೆ, ರಾಮನು ಆತ್ಮತತ್ತ್ವದ ಸಂಕೇತ.
- ಹನುಮಂತನು ಚಿರಂಜೀವಿಯಾಗಿರುವುದೇಕೆ?
ರಾಮಕಥೆ ಇರುವವರೆಗೂ ಹನುಮಂತನು ಇರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಜೀವ ಇರುವವರೆಗೂ ಉಸಿರು ಇರುತ್ತದೆ.
ಉಸಿರು ನಿಂತಾಗ ದೇಹದ ಜೀವನ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರಳ ಸೂತ್ರ
ರಾಮ = ಆತ್ಮ.
ಸೀತೆ = ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ.
ರಾವಣ = ಹತ್ತು ತಲೆಗಳ ಅಹಂಕಾರ.
ಹನುಮಂತ = ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ.
ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಗೆದ್ದು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಆತ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದೇ ಈ ರೂಪಕದ ತಾತ್ಪರ್ಯ.
ಹನುಮಂತನ ಇತರ ಕಥೆಗಳ ಆಂತರಿಕ ರಹಸ್ಯ
- ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಭೀಮ
ಭೀಮನಿಗೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಹೆಮ್ಮೆಯಿತ್ತು.
ಒಂದು ದಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧ ವಾನರನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಬಾಲವನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಚಾಚಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿದ್ದನು.
ಭೀಮನು ಬಾಲವನ್ನು ಸರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಭೀಮ = ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿ.
ಹನುಮಂತ = ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ.
*ದೇಹ ಎಷ್ಟೇ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ….ಆರ್. ಆರ್. ಪಿ.*
- ಅರ್ಜುನನ ರಥದ ಮೇಲೆ ಹನುಮಂತ
ಮಹಾಭಾರತದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ಅರ್ಜುನನ ರಥದ ಧ್ವಜದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದನು.
ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಹನುಮಂತನು ರಥದಿಂದ ಇಳಿದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ರಥವು ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ರಥ = ದೇಹ.
ಅರ್ಜುನ = ಮನಸ್ಸು.
ಕೃಷ್ಣ = ಪರಮಾತ್ಮ.
ಹನುಮಂತ = ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ.
ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಇರುವವರೆಗೆ ದೇಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣ ಹೊರಟಾಗ ದೇಹದ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.
- ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಮಕರಧ್ವಜ
ಹನುಮಂತನ ಬೆವರಿನಿಂದ ಮಕರಧ್ವಜ ಹುಟ್ಟಿದನೆಂಬ ಕಥೆ ಇದೆ.
ಹನುಮಂತನು ತನ್ನದೇ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಮಕರಧ್ವಜ = ಕಾಮವಾಸನೆಯ ಸಂಕೇತ.
ಹನುಮಂತನು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕಾಮವಾಸನೆಯ ಸಂಕೇತದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದನು.
ಇದರ ಸಂದೇಶ: ಕಾಮವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದರ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಬೇಕು.
- ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಯಮರಾಜ
ರಾಮನು ಭೂಲೋಕದ ಅವತಾರಲೀಲೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸುವ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಯಮನು ಬಂದನು.
ಹನುಮಂತನು ರಾಮನಾಮದ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಯಮ = ಮರಣ.
ರಾಮನಾಮ = ಅಮೃತತ್ವದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತ.
ರಾಮನಾಮದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದವನಿಗೆ ಮರಣದ ಭಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಭರತ
ಭರತನು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಕಥೆಯಿದೆ.
ಆದರೆ ಹನುಮಂತನು ರಾಮನಾಮದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಭರತ = ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ.
ಹನುಮಂತ = ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆ.
ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಷ್ಟಗಳು ನಾಶಮಾಡಲಾರವು.
- ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಲವಕುಶರು
ರಾಮನ ಯಜ್ಞದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಲವಕುಶರು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರು. ಹನುಮಂತನನ್ನೂ ಅವರು ಬಂಧಿಸಿದರು.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಲವಕುಶರು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸಂಕೇತ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಯೂ ಹೊಸ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
- ಹನುಮಂತನು ಚಿರಂಜೀವಿಯಾಗಿರುವ ರಹಸ್ಯ
ರಾಮನು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ರಾಮಕಥೆ ಇರುವವರೆಗೂ ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವರ ನೀಡಿದನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ:
*ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ರಾಮನಾಮ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಇರುವವರೆಗೂ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯ ಅನುಭವ ಇರುತ್ತದೆ….ಆರ್. ಆರ್. ಪಿ.*
ಗರುಡನ ಕಥೆಗಳ ಆಂತರಿಕ ರಹಸ್ಯ
- ಗರುಡ ಮತ್ತು ಕದ್ರು-ವಿನತೆ
ಕದ್ರುವಿನ ಮೋಸದಿಂದ ವಿನತೆಯು ದಾಸಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು.
ತಾಯಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಗರುಡನು ಅಮೃತವನ್ನು ತಂದನು.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಕದ್ರು = ಮೋಸಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸು.
ವಿನತೆ = ಸರಳ ಆತ್ಮ.
ಗರುಡ = ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ.
ಮನಸ್ಸಿನ ಬಂಧನದಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತ ಗರುಡ.
- ಗರುಡ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನ ಯುದ್ಧ
ಇಂದ್ರನು ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ವಜ್ರಾಯುಧ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು. ಆದರೂ ಗರುಡನು ಧೈರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಇಂದ್ರ = ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಅಧಿಪತಿ.
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಬಹುದು.
- ಗರುಡ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನ ಸ್ಪರ್ಧೆ
ಗರುಡನಿಗೆ ತನ್ನ ವೇಗದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಯಿತು. ಹನುಮಂತನು ಅವನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮುರಿದನು.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಈ ಕಥೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಹಂಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಭಕ್ತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
- ಗರುಡ ಮತ್ತು ಗಜೇಂದ್ರ ಮೋಕ್ಷ
ಮೊಸಳೆಯು ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ಹಿಡಿದಾಗ ವಿಷ್ಣುವು ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಬಂದು ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಗಜೇಂದ್ರ = ಮನುಷ್ಯ.
ಮೊಸಳೆ = ಮರಣದ ಭಯ.
ವಿಷ್ಣು = ಪರಮಾತ್ಮ.
ಗರುಡ = ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ.
ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದನ್ನು ಈ ಕಥೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
- ಗರುಡ ಮತ್ತು ಶನಿ
ಗರುಡನು ಶನಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಕಥೆಯಿದೆ.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಶನಿ = ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲಗಳ ಸಂಕೇತ.
ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸಬೇಕು.
- ಗರುಡ ಮತ್ತು ಕಾಕಭುಶುಂಡಿ
ಕಾಕಭುಶುಂಡಿಯು ಗರುಡನಿಗೆ ರಾಮಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಜ್ಞಾನ ಯಾರಿಂದ ಬೇಕಾದರೂ ದೊರೆಯಬಹುದು.
ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಸಾಧನೆ.
- ಗರುಡ ಮತ್ತು ನಾಗಗಳು
ಗರುಡನು ಅಮೃತಕಲಶವನ್ನು ತಂದು ನಾಗಗಳ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟನು. ನಾಗಗಳು ಅಮೃತವನ್ನು ನೆಕ್ಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ನಾಲಿಗೆ ಸೀಳಿತು ಎಂಬ ಪುರಾಣಕಥೆಯಿದೆ.
ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ:
ಅಮೃತವನ್ನು ದುರಾಸೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸದೆ, ಅದರ ನಿಜವಾದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು.
ಅಮೃತಕಲಶ, ಗರುಡ ಮತ್ತು ಸಹಸ್ರಾರ ಚಕ್ರ
ಯೋಗದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ:
ಅಮೃತಕಲಶ = ಸಹಸ್ರಾರ ಚಕ್ರ.
ಗರುಡ = ಉಸಿರು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ.
ನಾಗಗಳು = ಇಂದ್ರಿಯಗಳು.
ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಾಗುವಾಗ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿ, ಸಹಸ್ರಾರ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಅಮೃತದ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ಯೋಗಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಖೇಚರಿ ಮುದ್ರೆಯ ಮೂಲಕ ತಾಲುವಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಸ್ರಾವವನ್ನು ಅಮೃತದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಅಮೃತವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಣವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಹುದು ಎಂಬುದು ಕೆಲವು ಯೋಗಪರಂಪರೆಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾದ ಅಮರತ್ವದ ಪರಿಣಾಮವಿಲ್ಲ.
ಹನುಮಂತ – ಶಿವನ ಹನ್ನೊಂದನೇ ರುದ್ರಾವತಾರ
ಹನುಮಂತನನ್ನು ಶಿವನ ಹನ್ನೊಂದನೇ ರುದ್ರಾವತಾರವೆಂದು ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರುದ್ರ ಎಂದರೆ ಶಿವನ ಒಂದು ಉಗ್ರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸ್ವರೂಪ.
ಈಗ ಹನ್ನೊಂದರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ನೋಡೋಣ.
ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವಿಧದ ಪ್ರಾಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಐದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಣಗಳು
- ಪ್ರಾಣ.
- ಅಪಾನ.
- ಸಮಾನ.
- ಉದಾನ.
- ವ್ಯಾನ.
ಐದು ಉಪಪ್ರಾಣಗಳು
- ನಾಗ.
- ಕೂರ್ಮ.
- ಕೃಕರ.
- ದೇವದತ್ತ.
- ಧನಂಜಯ.
ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಪ್ರಾಣಗಳು.
10 + 1 = 11.
ಇಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಮಹಾಪ್ರಾಣವನ್ನು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಂದರೆ ಹತ್ತು ಪ್ರಾಣಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಪರಮ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತ ಹನುಮಂತ ಎಂಬುದು ಈ ವಿವರಣೆಯ ತಾತ್ಪರ್ಯ.
ಪ್ರಾಣವಾಯು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಸಂಬಂಧ
- ಪ್ರಾಣ ಅಸಮತೋಲನಗೊಂಡರೆ
ಉಸಿರಾಟ ವೇಗವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಆತಂಕ, ನಿದ್ರೆಯ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಅಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
- ಪ್ರಾಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರೆ
ನಿಧಾನವಾದ, ಸಹಜವಾದ ಮತ್ತು ಲಯಬದ್ಧವಾದ ಉಸಿರಾಟವು ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸೆಯ ಮಹತ್ವ
ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸೆಯನ್ನು ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಪಠಿಸುವಾಗ ಉಸಿರಾಟವೂ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಇದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯಬಹುದು.
ಶಿವ = ಚೈತನ್ಯ
ಹನುಮಂತ = ಆ ಚೈತನ್ಯದ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತ.
ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಯಾಣ.
ಐದು ಉಪಪ್ರಾಣಗಳ ರಹಸ್ಯ
- ನಾಗ ಪ್ರಾಣ
ಕೆಲಸ: ತೇಗು, ವಾಂತಿ ಮತ್ತು ಬಿಕ್ಕಳಿಕೆಯಂತಹ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಅಸಮತೋಲನದ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುವವು: ಗ್ಯಾಸ್, ಅಸಿಡಿಟಿ, ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ.
- ಕೂರ್ಮ ಪ್ರಾಣ
ಕೆಲಸ: ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯುವುದು, ಮುಚ್ಚುವುದು.
ಅಸಮತೋಲನದ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದು ಹೇಳುವವು: ಕಣ್ಣು ರೆಪ್ಪೆ ಫಡಫಡಿಸುವುದು, ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಉರಿ.
- ಕೃಕರ ಪ್ರಾಣ
ಕೆಲಸ: ಸೀನುವುದು, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಬಾಯಾರಿಕೆಯಂತಹ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಅಸಮತೋಲನದ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದು ಹೇಳುವವು: ಪದೇಪದೇ ಸೀನುವುದು, ಹಸಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು.
- ದೇವದತ್ತ ಪ್ರಾಣ
ಕೆಲಸ: ಆಕಳಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಅಸಮತೋಲನದ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದು ಹೇಳುವವು: ಅತಿಯಾದ ನಿದ್ರೆ, ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಸ್ತು.
- ಧನಂಜಯ ಪ್ರಾಣ
ಕೆಲಸ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಮರಣಾನಂತರವೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಪ್ರಾಣವಾಯು.
ದೇಹದ ಉಬ್ಬುವಿಕೆಗೆ ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ಪರಂಪರೆಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ.
ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಣಗಳು: ದೇಹದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಉಪಪ್ರಾಣಗಳು: ದೇಹದ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಹನುಮಂತನ ಐದು ಸಹೋದರರು – ಐದು ಉಪಪ್ರಾಣಗಳ ರಹಸ್ಯ
ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಐದು ಸಹೋದರರಿದ್ದರು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಕೆಲವು ಪುರಾಣಾಧಾರಿತ ವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಈ ಐದು ಸಹೋದರರನ್ನು ಐದು ಉಪಪ್ರಾಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೊಂದು ಹೀಗಿದೆ.
- ಮತಿಮಾನ್ = ಕೂರ್ಮ ಪ್ರಾಣ
ಮತಿ ಎಂದರೆ ಬುದ್ಧಿ.
ಕೂರ್ಮ ಪ್ರಾಣವು ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಬುದ್ಧಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೆ ದೃಷ್ಟಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ರೂಪಕವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ಶ್ರುತಿಮಾನ್ = ನಾಗ ಪ್ರಾಣ
ಶ್ರುತಿ ಎಂದರೆ ಕೇಳುವುದು.
ನಾಗ ಪ್ರಾಣವು ತೇಗು, ಬಿಕ್ಕಳಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಂತಿಯಂತಹ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
- ಕೇತುಮಾನ್ = ಕೃಕರ ಪ್ರಾಣ
ಕೇತು ಎಂದರೆ ದಿಕ್ಕು ಅಥವಾ ಸಂಕೇತ.
ಕೃಕರ ಪ್ರಾಣವು ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೀನುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
- ಗತಿಮಾನ್ = ಧನಂಜಯ ಪ್ರಾಣ
ಗತಿ ಎಂದರೆ ಚಲನೆ.
ಧನಂಜಯ ಪ್ರಾಣವು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮರಣಾನಂತರವೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲವು ವಿವರಣೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
- ಧೃತಿಮಾನ್ = ದೇವದತ್ತ ಪ್ರಾಣ
ಧೃತಿ ಎಂದರೆ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ.
ದೇವದತ್ತ ಪ್ರಾಣವು ಆಕಳಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಹೋದರ ಯಾರು?
ಹನುಮಂತನೇ ಮಹಾಪ್ರಾಣ.
ಐದು ಉಪಪ್ರಾಣಗಳು + ಒಂದು ಮಹಾಪ್ರಾಣ = ಆರು ಸಹೋದರರು ಎಂಬ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹೋಲಿಕೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಣಗಳು + ಐದು ಉಪಪ್ರಾಣಗಳು + ಒಂದು ಮಹಾಪ್ರಾಣ = ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರು ಎಂಬ ರೂಪಕವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
*ಕೊನೆಯ ಸಾರಾಂಶ…ಆರ್. ಆರ್. ಪಿ.*
ಐದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಣಗಳು ದೇಹದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಐದು ಉಪಪ್ರಾಣಗಳು ದೇಹದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಮಹಾಪ್ರಾಣವು ಈ ಹತ್ತು ಪ್ರಾಣಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಎಂಬ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಲ್ಪನೆ ಇದೆ.
ಹನುಮಂತನು ಮಹಾಪ್ರಾಣದ ಸಂಕೇತ.
ರಾಮನು ಆತ್ಮತತ್ತ್ವದ ಸಂಕೇತ.
ಐದು ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರೆ ದೇಹದ ರಹಸ್ಯ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಐದು ಉಪಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರೆ ದೇಹದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳ ರಹಸ್ಯ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಮಹಾಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರೆ ಹನುಮಂತನ ತತ್ತ್ವ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಹನುಮಂತನ ತತ್ತ್ವ ತಿಳಿದರೆ ರಾಮತತ್ತ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಬಹುದು.
ಜೈ ಶ್ರೀರಾಮ್!
ಜೈ ವೀರ ಹನುಮಾನ್!…ಆರ್. ಆರ್. ಪಿ.*
