*ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಎಸ್. ಶಾಸ್ತ್ರೀ*
ನನ್ನ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಾಶಿಯ ‘ಮುಕ್ತಿ ಭವನ’ಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿದ್ದೆ ನಾನು, ಅವರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ.
ನನಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲವೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯ ನಿರಂತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಅವರ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಹಾಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ವೆಚ್ಚಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೈರಾಣಾಗಿಸಿದ್ದವು. ಅವರ ಆರೈಕೆಗಾಗಿ ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಇದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
ಆಗಲೇ ನನ್ನ ಆಪ್ತ ಗೆಳೆಯನೊಬ್ಬ ಕಾಶಿಯ ಮುಕ್ತಿ ಭವನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದು.
ಹಿಂದೂ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತರೆ ಮುಕ್ತಿ (ಮೋಕ್ಷ) ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ ಭವನವು ಜನರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದ. “ನೀನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರೆ, ನಿನಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ” ಎಂದಿದ್ದ.
ಹಾಗಾಗಿ, ಒಂದು ದಿನ ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ರೈಲು ಹತ್ತಿದೆ.
ನನ್ನ ತಂದೆ ಕಿಟಕಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಹೊರಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಆಯಾಸದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರಶಾಂತತೆ ಇತ್ತು.
“ನಾವು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಮಗನೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.
“ಕಾಶಿಗೆ.”
“ಕಾಶಿಗಾ? ಓ, ನನ್ನ ಮಹಾದೇವನೇ! ನಾನು ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದೆ.”
ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಆ ಸಂತೋಷ ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿತು. ಆದರೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಯಾಣದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನನ್ನ ತಂದೆ ಭೂತಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು.
ನನಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ ಅವರು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ದಿನ ಕಳೆದರು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ…
ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ನನ್ನ ತಾಯಿ ತನ್ನ ಚಿನ್ನದ ಬಳೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾರಿದಳು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ…
ನಾನು ಕೇಳಿದ ಸೈಕಲ್ ಅನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡಿಸಲು ಅವರು ತಡರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಹೇಗೆ ಆಟೋ-ರಿಕ್ಷಾ ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ…
ನಾನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ.
ಆದರೆ ನನಗೆ ಹೇಳಲು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು.
ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದ ನಂತರ, ನಾವು ವಾರಣಾಸಿಗೆ ತಲುಪಿ ಮುಕ್ತಿ ಭವನವನ್ನು ತಲುಪಿದೆವು.
ನಾನು ಒಂದು ಭಯಾನಕ ಮೌನವನ್ನು, ಸಾವಿನ ಮೌನವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೆ.
ಆದರೆ ನಾನು ನೋಡಿದ್ದು ಬೇರೆಯದೇ ಆಗಿತ್ತು.
ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆಗಳು. ಬಿಳಿ ಗೋಡೆಗಳು. ಹಳೆಯ ಸೀಲಿಂಗ್ ಫ್ಯಾನ್ಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡುತ್ತಾ, ಸಾವನ್ನು ಎದುರುನೋಡುತ್ತಿರುವವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ನಮಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕೂರಿಸಿದೆ.
“ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಸುಸ್ತಾಗಿದೆ ಮಗನೇ. ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಮಲಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.”
ನಾನು ತಲೆಯಾಡಿಸಿದೆ.
ಅವರು ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ ತಕ್ಷಣ, ನಾನು ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿದ್ದ ನನ್ನ ಬ್ಯಾಗ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡದೆ ಹೊರನಡೆದೆ.
ನಾನು ಅವಸರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವಾಗ, ಒಂದು ಕೋಣೆಯ ಬಾಗಿಲು ಸ್ವಲ್ಪ ತೆರೆದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಒಳಗೆ ಇಣುಕಿ ನೋಡಿದೆ.
ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧ ಕಿಟಕಿಯ ಬಳಿ ಕುಳಿತು ಹೊರಗೆ ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವಿತ್ತು—ಬಹುಶಃ ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳದು ಇರಬಹುದು. ಆಗಾಗ ಆ ಫೋಟೋ ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದ.
ಮತ್ತೊಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಜಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಅವಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಅವಳು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಅವಳ ನೆನಪುಗಳು ಅವಳೊಂದಿಗಿದ್ದವು.
ಕಾರಿಡಾರ್ನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ವಯಸ್ಸಾದ ತಂದೆಯೊಬ್ಬರು ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ಅವರ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಿದ್ದ.
“ಅಪ್ಪಾ, ನಾನು ಇಲ್ಲೇ ಇದ್ದೇನೆ,” ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ. “ಭಯಪಡಬೇಡ.”
ಆ ವೃದ್ಧನಿಗೆ ಅದು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತೋ ಇಲ್ಲವೋ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಮಗನ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತು.
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಾವಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆದರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಬೇರೆ ಯಾವುದಕ್ಕೋ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನನಗನ್ನಿಸಿತು.
ಒಂದು ಫೋನ್ ಕರೆಗೆ.
ಒಬ್ಬರ ಭೇಟಿಗೆ.
ಮಗನ ಸಾಂತ್ವನದ ಮಾತುಗಳಿಗೆ.
ಮಗಳೊಬ್ಬಳು “ಅಪ್ಪಾ…” ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಧ್ವನಿಗೆ.
ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಅದಕ್ಕೇ ಆಗಿತ್ತು.
ಅಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸಗಾರನೊಬ್ಬ ನನ್ನನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಹೇಳಿದ:
“ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಸಾವಿಗೆ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ, ಸರ್. ಅವರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರು ತಮ್ಮನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನೋವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ತರೆ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳ ಮಧ್ಯೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಸಾಯುವುದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಸಾಯುವುದಕ್ಕೂ ತುಂಬಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.”
ಅವನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ:
“ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಅನೇಕರು ಬೇಗನೆ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ—ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅರಿವಾದಾಗ ಅವರ ಹೃದಯ ಒಡೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.”
ಆ ಮಾತುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದವು.
ನಾನು ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡಿದೆ.
ಕೆಲವು ಕಣ್ಣುಗಳು ಬಾಗಿಲಿನ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ಟಿದ್ದವು—ಯಾರಾದರೂ ಬರುವರೇ ಎಂದು ಕಾಯುತ್ತಾ.
ಕೆಲವು ಕಣ್ಣುಗಳು ಆಕಾಶದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದ್ದವು—ಯಾರಾದರೂ ಕರೆಯುವರೇ ಎಂದು ಕಾಯುತ್ತಾ.
ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭರವಸೆ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.
ಕೇವಲ ಕಾಯುವಿಕೆ ಅಷ್ಟೇ.
ಹಠಾತ್ತನೆ, ನನಗೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯ ನೆನಪಾಯಿತು.
ನಾನು ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿ ಓಡಿದೆ.
ನಾನು ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ನನ್ನ ತಂದೆ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಎದ್ದು ಕುಳಿತಿದ್ದರು, ಬೆವರಿನಿಂದ ಒದ್ದೆಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಿಶ್ಯಕ್ತರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅವರೂ ಸಹ ತೆರೆದ ಬಾಗಿಲನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅವರು ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟರು.
ನಾನು ಯೋಚಿಸಿದೆ:
ನಾನು ಈಗ ಹೊರಟುಹೋದರೆ, ನಾಳೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯೂ ಆ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?
ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಮುಕ್ತಿ ಭವನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡದಂತೆ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ಇತರರ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಜನರು ಪ್ರೀತಿಯ ಒಂದು ಕೊನೆಯ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಮೂಕ ಪ್ರಪಂಚದಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು.
ಈ ಆಲೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾಗ, ನನ್ನ ತಂದೆ ಕರೆಯುವುದು ಕೇಳಿಸಿತು.
“ಮಗನೇ…”
“ಹೇಳಿ, ಅಪ್ಪಾ?”
“ನೀನು ಹೋಗಲಿಲ್ಲವೇ?”
“ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?”
“ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲು ನೀನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದೀಯಾ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು.”
ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಸುಮ್ಮನಾದರು.
“ಆದರೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆತ್ತವರು ವೃದ್ಧರಾದಾಗ, ಅವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಶಃ ನಾನು ಸಹ ನಿನಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಿದ್ದೇನೆ.”
ನಂತರ ಅವರು ನನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರು.
“ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ನೆನಪಿಡು, ಮಗನೇ…”
“ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮೋಕ್ಷ ಎಂದರೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಯುವುದಲ್ಲ. ಅದು ಮಕ್ಕಳ ಹೃದಯದಿಂದ ದೂರವಾಗದಿರುವುದು.”
“ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಬೇಡ, ಮಗನೇ. ನಾನು ಸತ್ತ ನಂತರ ನನಗಾಗಿ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು.”
ಆ ಮಾತುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಚೂರುಚೂರು ಮಾಡಿದವು.
“ಇಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ದಿನ ಇರಬೇಡ ಮಗನೇ, ಹೋಗು. ಆದರೆ ನೀನು ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ನಿನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಒಂದು ಅಪ್ಪುಗೆ ಮತ್ತು ಮುತ್ತು ಕೊಡು. ನಿನ್ನನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮಡಿಲಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆನಿಸುತ್ತಿದೆ.”
ಅವರ ಕೊನೆಯ ಆಸೆ.
“ಅಪ್ಪಾ…”
ನಾನು ದುಃಖ ತಡೆಯಲಾರದೆ ಅತ್ತೆ.
ವರ್ಷಗಳ ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ನನ್ನ ಕಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋದವು.
ಅಂದು ರಾತ್ರಿ, ನಾನು ಮುಕ್ತಿ ಭವನದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಮಲಗಿದ್ದೆ.
ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ಸುಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನನಗೊಂದು ಸತ್ಯದ ಅರಿವಾಯಿತು:
ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳವೆಂದರೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಮನುಷ್ಯನ ಹೆಗಲಾಗಿತ್ತು.
ನನಗೆ ಭಯವಾದಾಗ ನನ್ನನ್ನು ಕೈಹಿಡಿದವರು ಇವರೇ.
ನಾನು ಬಿದ್ದಾಗ ನನ್ನನ್ನು ಎತ್ತಿದವರು ಇವರೇ.
ನಾನು ಸೋತಾಗ ನನ್ನ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತವರು ಇವರೇ.
ಹಾಗಿರುವಾಗ ಅವರ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಕೈಬಿಡಲಿ?
ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ನಾನು ಮನೆಗೆ ಮರಳಲು ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದೆ.
ನಾವು ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮುಕ್ತಿ ಭವನದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಶಾಂತಿಯುತ ಸಾವಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದರು.
ನಾನು ಅವರನ್ನು ತಡೆದೆ.
“ಇನ್ನು ಅದರ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ,” ನಾನು ಎಂದೆ.
“ಮೋಕ್ಷ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ನನ್ನ ತಂದೆಗಲ್ಲ.
ಅದು ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.”
ನನ್ನ ತಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದರು.
“ಅದರ ಅರ್ಥವೇನು, ಮಗನೇ?”
ನಾನು ಅವರ ಕೈ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೆ.
“ಮನೆಗೆ ಹೋಗೋಣ, ಅಪ್ಪಾ. ಆದರೆ ಮೊದಲು, ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಎದ್ದು ವಿಶ್ವನಾಥನ ದರ್ಶನ ಮಾಡೋಣ.”
“ಹಾಗಾದರೆ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.
“ನೀವು ಯಾಕೆ ಇರಬೇಕು?”
“ವಿಮೋಚನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದದ್ದು ನಿಮಗಲ್ಲ.
ಅದು ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ—ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ತಂದೆಯನ್ನು ಹೊರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಈ ಹೃದಯಕ್ಕೆ.”
ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದವು.
ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಕಾಶಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಘಂಟಾನಾದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪವಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಆ ವೃದ್ಧನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಬಂದ ಮೂಕ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಹನಿ.
ಗಮನಿಸಿ: ಒಮ್ಮೆ ತಮಗೆ ನಡೆಯಲು ಕಲಿಸಿದ ಹೆತ್ತವರ ಕೈಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡದಿರುವುದೇ ಮಕ್ಕಳ ಕರ್ತವ್ಯ. ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ಸಾವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನೋವು ಕೊಡುವುದು ಒಂಟಿತನ, ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾದುದು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳೇ ತಮ್ಮನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ.
ಕಥೆ: “ಮೋಕ್ಷದ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ”
ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ತಂದೆಯಂದಿರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ.
