ಗಮಕವು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಕನ್ನಡದ ಪುರಾತನ ಕಾವ್ಯಗಳು, ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಾಗಬದ್ಧವಾಗಿ, ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಡಿ ಓದುವ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗಮಕಿಯು ಕಾವ್ಯದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಗ ಮತ್ತು ಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರೆ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಅದರ ಅರ್ಥ, ಒಳಭಾವ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತದಂತಹ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮಕ ಕಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸಂಗೀತದ ಮಾಧುರ್ಯ, ಕಾವ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಈ ಕಲೆಯ ವಿಶೇಷತೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಕಲೆಯಾಗಿರದೆ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವೇ ಗಮಕ. ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಮಕ ಕಲೆಯನ್ನು ಮನೆಮನೆಗೂ ತಲುಪಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ಕಲಾವಿದೆಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಗಂಗಮ್ಮ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಗಳು ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ ಬನ್ನಿ.

ಸಂಗೀತವೇ ಉಸಿರಾಗಿದ್ದ ಮನೆತನ

ಗಂಗಮ್ಮ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ ಅವರು 1940ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 12ರಂದು ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಮಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದು, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವರಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಗಮಕ ಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಮಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿತು. ತಾಯಿ ಸೋಮನಾಯಕಮ್ಮ ಅವರು ಸೋಬಾನೆ ಪದ, ತುಳಸಿಪದ, ದೇವರನಾಮ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 2,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕ ನೋಡದೆ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಂಗತಿ. ಈ ಸಂಗೀತದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದ ಗಂಗಮ್ಮ ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆಯಿತು.

ತಂದೆಯೇ ಮೊದಲ ಗುರು

ಗಂಗಮ್ಮನವರು ಸಂಗೀತವನ್ನು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯವರಲ್ಲೇ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಸೀನಿಯರ್ ಗ್ರೇಡ್ ಸಂಗೀತ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಿಸಿದ ಕಲೆಯೆಂದರೆ ಗಮಕ. ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಆರಂಭವಾದ ನಿಜವಾದ ಸಾಧನೆಯ ಪಯಣ. ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ ಅವರ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದರು. ಹೊಸ ಊರು… ಹೊಸ ಮನೆ… ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದೇ ಕಷ್ಟ. ಆಗ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿತು. ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾನು ಏನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದ ಸಂಗೀತವೇ ಅವರಿಗೆ ಹೊಸ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿತು. ಗಮಕ ಕಲೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಕಲಿಯಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.

ಆದರೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಮಕ ಕಲಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿತ್ತೋ ಅವರನ್ನೇ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮಹಾನ್ ಗುರುಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ

ಗಂಗಮ್ಮ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಮಕಿಗಳಾದ

ಎಂ. ರಾಘವೇಂದ್ರರಾವ್
ನಂ. ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣ
ಬಿ.ಎಸ್.ಎಸ್. ಕೌಶಿಕ್
ಸತ್ಯವತಿ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ

ಅವರ ಬಳಿ ಗಮಕ ಕಲಿತರು. ಹರಿಹರದ ಪೇಟೆ ರಾಮಚಂದ್ರಾಚಾರ್ ಅವರಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಗಮಕಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾವ್ಯಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು.

ನಿಮ್ಮ ಧ್ವನಿ ಗಮಕಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯರು ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಿಮ್ಮ ಧ್ವನಿ ಗಮಕಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ನೀವು ಗಮಕವನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸಿ. ಆ ಸಲಹೆಯೇ ಅವರ ಬದುಕಿನ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು. ನಂತರ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಮಕ ಕಲೆಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಧ್ಯೇಯವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.