ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಜನರು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಯುಪಿಐ (UPI) ಸೇವೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. “ಇನ್ನು ಮುಂದೆ UPI ಮೂಲಕ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ಹಣ ಕಟ್ಟಬೇಕಾ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಸತ್ಯ ಏನು? ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸರ್ಕಾರ UPIಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆಯೇ? ಬನ್ನಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.

UPI – ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹೆಮ್ಮೆ

ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.

ಪ್ರತಿದಿನ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಚಹಾ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ UPI ಬಳಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ UPI.

ಈ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೇ “Zero MDR”, ಅಂದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ, ಸಾಮಾನ್ಯ UPI ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ಈಗ ಏನು ಬದಲಾಗಿದೆ?

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಒಂದು ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮೂಲಕ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ Merchant Discount Rate (MDR) ವಿಧಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.

ಅಂದರೆ,

ಸರ್ಕಾರ ತಕ್ಷಣವೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ MDR ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

ಗ್ರಾಹಕರು ಆತಂಕ ಪಡುವ ಅಗತ್ಯ ಇದೆಯೇ?

ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ – ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ:

ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ UPI ಮೂಲಕ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ.

ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ, ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಚಾರ್ಜ್ ಇಲ್ಲ.

ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರೂ ಸಹ “UPI ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ಚರ್ಚೆ ಏಕೆ?

ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು Merchant Discount Rate (MDR) ಕುರಿತು. MDR ಎಂದರೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕ. ಪ್ರಸ್ತುತ UPIಗೆ ಇದು ಶೂನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು:

ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ

0.3% ರಿಂದ 0.5%ರವರೆಗೆ MDR ವಿಧಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಂದಿಲ್ಲ.

ಯಾರಿಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು?

ಒಂದು ವೇಳೆ MDR ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ ಅದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ:

ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು
ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳು

ಇವರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ UPI ಬಳಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ.

RuPay Credit Card ಮೂಲಕ UPI

ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವೂ ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. RuPay Credit Card ಅನ್ನು UPIಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ Interchange Fee ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ಶುಲ್ಕ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.