ಅದು 1970ರ ದಶಕ. ಆಗಿನ್ನೂ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ. ನಮ್ಮೂರು ಬಾಳಗಂಚಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ, ತಾತಂದಿರಿಗೆ (ತಂದೆಯವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ) ಪ್ರತಿ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲವೇ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ನಮ್ಮ ತಾಯಿ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಓದು, ಆರೋಗ್ಯ, ಊರಿನ ಸಮಾಚಾರ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ತವರೂರಾದ ಕೆಜಿಎಫ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಜ್ಜಿ, ಸೋದರಮಾವ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮಂದಿರಿಗೂ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೊಂದು ಅಲಿಖಿತ ನಿಯಮವಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವಾಗ ಇನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೆಟರ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಪುಟ ನನಗಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲು! ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಲಿತ ಹೊಸ ಅಕ್ಷರಗಳು, ಮಗ್ಗಿ, ಪದ್ಯಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನನಗೇ ಅರ್ಥವಾಗದ ಚಿತ್ರ-ವಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಕಳುಹಿಸಲೇಬೇಕಿತ್ತು.

ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ಕಳುಹಿಸುವುದು, ವೀಡಿಯೊ ಕಾಲ್ ಮಾಡುವುದು, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶ ತಲುಪಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸಹಜ. ಆದರೆ ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದ ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರಿಗೆ ಮೊಮ್ಮಗನ ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಸಾಲುಗಳು ತಲುಪುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಂಭ್ರಮವಾಗಿತ್ತು.

ನಮ್ಮ ಪತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಪತ್ರ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ಊರಿನ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದವರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ, ಮೊಮ್ಮಗನ ಓದು, ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇಂದು ಒಂದು ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಲಿ ಟಿಕ್ ಬಂದಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕಾಯುವ ನಾವು, ಅಂದು ಅಂಚೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರ ಬಿದ್ದಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆವು!

ಮನಿ ಆರ್ಡರ್ ಕಳುಹಿಸಿದ ಸಂತೋಷವೇ ಬೇರೆ!

ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡವನಾಗಿ ಅಕ್ಷರಗಳ ಪರಿಚಯದ ಜೊತೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಅರಿವೂ ಬಂದ ನಂತರ, ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಲು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೂರದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಅತ್ತೆಯಂದಿರಿಗೆ ಮನಿ ಆರ್ಡರ್ ಕಳುಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನನ್ನದಾಗಿತ್ತು.

ನನ್ನ ಶಾಲೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಪಾಳಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚೆಯೇ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಶಾಲೆಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಆ ಹಣ ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಅವರಿಂದ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಬಂದಾಗ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಂತೋಷವೇ ಬೇರೆ! ಇಂದಿನ UPI ಪಾವತಿಯಂತೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಣ ಕಳುಹಿಸಿದ ನಂತರ ಅದು ತಲುಪಿದೆಯೇ, ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಬಂದಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕಾಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಕಾಯುವಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ಆತ್ಮೀಯತೆ ಇತ್ತು. ಹಣ ತಲುಪಿದ ಸುದ್ದಿ ಬಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ ಮುಗಿದ ಸಂತೃಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಅದೇ ರೀತಿ, 1990ರ ದಶಕದವರೆಗೂ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ರೇಡಿಯೋಗಳಿಗೆ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯಲು ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ನೆನಪೂ ಇದೆ. ಅಂದಿನ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಕೇವಲ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಅನೇಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.

ಸೋವಿಯಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಪೆನ್‌ಫ್ರೆಂಡ್‌ಗಳವರೆಗೆ!

ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡವನಾದ ಮೇಲೆ ಅಂಚೆಯೊಂದಿಗಿನ ನನ್ನ ಒಡನಾಟ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಅಂಚೆಯ ಮೂಲಕ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸೋವಿಯಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ಬಾಲ ವಿಜ್ಞಾನ ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಹಚ್ಚಹಸಿರಾಗಿವೆ.

ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಗೂಗಲ್, ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಿಟಕಿಗಳಾಗಿದ್ದವು.

ಇನ್ನು ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಪೆನ್‌ಫ್ರೆಂಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ನೆನಪುಗಳೂ ಮರೆಯಲಾಗದವು. ಅಪರಿಚಿತ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಕುತೂಹಲದ ಸಂಗತಿ. ಅವನು ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನಜೀವನ ಹೇಗಿದೆ, ಅವರ ಹಬ್ಬಗಳು ಯಾವುವು, ಅವರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಏನು—ಹೀಗೆ ಪತ್ರಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಹೊಸ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ಒಂದು ಪತ್ರ ಬರೆಯಲು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಅಂಚೆಗೆ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಉತ್ತರ ಬರಲು ದಿನಗಳೋ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಾರಗಳೋ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಬಂದಾಗ ಆ ಕಾಗದವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓದುವ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಬೆಲೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಇಂದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲೇ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಂದು ಒಂದು ಪತ್ರವೇ ಜಗತ್ತಿನ ಕಿಟಕಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಅರೆ, ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಇವತ್ತು ಏಕೆ ಮೆಲುಕು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಾ?

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9ರಂದು ವಿಶ್ವ ಅಂಚೆ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಆ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಇದೊಂದು ಸಕಾಲ.

ವಿಶ್ವ ಅಂಚೆ ದಿನದ ಆರಂಭ ಹೇಗೆ?

ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅಗತ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು.

1874ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ 22 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ 1874ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9ರಂದು ಬರ್ನ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಜನರಲ್ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಎಂಬ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. 1878ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಯೂನಿಯನ್ (Universal Postal Union — UPU) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. 1948ರಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು.

ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ದಿನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, 1969ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನ ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ UPU ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9ನ್ನು ವಿಶ್ವ ಅಂಚೆ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.  ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈ ದಿನದ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸುವುದಲ್ಲ. ಜನರನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಹಿಸುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವುದೂ ಆಗಿದೆ.

ಪಾರಿವಾಳಗಳಿಂದ ಕುದುರೆ ಸವಾರರವರೆಗೆ!

ಇಂದಿನ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿಂದೆ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ದೂರದ ಊರುಗಳಿಗೆ ಸಂದೇಶ ತಲುಪಿಸಲು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು, ಕುದುರೆ ಸವಾರರು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಪಾರಿವಾಳಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ರಾಜಮಹಾರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸುದ್ದಿ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಆದೇಶಗಳು, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಸಂದೇಶವಾಹಕರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿತ್ತು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಘಟಿತ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ಓಟಗಾರರ ಮೂಲಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಶೇರ್‌ಷಾ ಸೂರಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಸಿನೆಮಾ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಸಂದೇಶವಾಹಕರ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ಫಣಿಯಮ್ಮ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರು ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ರನ್ನರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಂದಿನ ರನ್ನರ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗುವವರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಳೆ, ಬಿಸಿಲು, ಕತ್ತಲೆ, ಕಾಡುಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಪಾಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು. ಅವರ ಕಾಲುಗಳೇ ಅಂದಿನ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೇಗವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದರೂ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು.

ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಲದವರೆಗೆ

ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬೆಳೆದಂತೆ, ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಮುಂದೆ ರೈಲು, ಹಡಗು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ದೂರದೂರಿಗೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಯಿತು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಚೆ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂಚೆ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಪತ್ರ ಕಳುಹಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಅಂಚೆ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ಇಂದು UPU ಜಾಗತಿಕ ಅಂಚೆ ಸೇವೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಕಾರ, ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.  ಹೀಗೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸುದ್ದಿ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ದೇಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಖಂಡಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.

ಅಂಚೆಚೀಟಿಯ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಕ್ರಾಂತಿ!

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಎಷ್ಟು ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಬೇಕು, ಅದನ್ನು ಯಾರು ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಪದ್ಧತಿಗಳಿದ್ದವು. ಪತ್ರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರೇ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಸರ್ ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಿಲ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. 1840ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪತ್ರದ ತೂಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಏಕರೂಪದ ಅಂಚೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿದ ಗುರುತಾಗಿ ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಬಳಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪೆನ್ನಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ (Penny Black) ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.

ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳ ಬಳಕೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿದ ಗುರುತಲ್ಲ; ಅದು ಆಯಾ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕಲೆ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಮಹನೀಯರು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪುಟ್ಟ ರಾಯಭಾರಿಯೂ ಹೌದು.

ಇದರಿಂದಲೇ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸವಾದ ಫಿಲಾಟೆಲಿ (Philately) ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಒಂದೊಂದು ಅಂಚೆಚೀಟಿಯೂ ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಬಲ್ಲದು. ಕೆಲವು ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು, ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಚೆ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ — ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಹಲವು ಹಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, 1766ರಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಲೈವ್ ನಿಯಮಿತ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. 1774ರಲ್ಲಿ ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಜನರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ 1774ರಲ್ಲಿ, ಮದ್ರಾಸ್ ಜನರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ 1786ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಜನರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ 1794ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದವು.

1854ರಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಜಾರಿಯಾದವು. ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳು, ಪೋಸ್ಟ್‌ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು, ಮನಿ ಆರ್ಡರ್‌ಗಳು, ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆಗಳು, ಜೀವ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವೆಗಳು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು.

ಇಂದು ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅಂಚೆ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ 1,55,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗಳಿವೆ. ಇವು ನಗರಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೂರದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ಜನರಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದಂತಹ ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕೇವಲ ಪತ್ರಗಳ ವಿತರಣೆಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳು, ಅಂಚೆ ಜೀವ ವಿಮೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಂಚೆ ಜೀವ ವಿಮೆ, ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪತ್ರ ಕಳುಹಿಸುವ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ; ಅದು ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ ತಲುಪಿಸುವ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಇ-ಮೇಲ್ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅಂಚೆಯ ಕಥೆ ಮುಗಿಯಿತೇ?

ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಸಂವಹನದ ವಿಧಾನಗಳೂ ಬದಲಾಗಿವೆ. 1969ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ARPANET ಜಾಲದ ಆರಂಭವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಾರಿ ತೆರೆದಿತು. 1971ರಲ್ಲಿ ರೇ ಟಾಮ್ಲಿನ್ಸನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಮೂಲಕ ಇ-ಮೇಲ್ ಕಳುಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಇ-ಮೇಲ್, ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಸೇವೆಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಸಂವಹನದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದವು.

1996ರಲ್ಲಿ ಸಬೀರ್ ಭಾಟಿಯಾ ಮತ್ತು ಜಾಕ್ ಸ್ಮಿತ್ ಹಾಟ್‌ಮೇಲ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. 1997ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ಮುಂದೆ ಔಟ್‌ಲುಕ್, ಯಾಹೂ ಮೇಲ್, ಜಿಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇ-ಮೇಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ರ ತಲುಪಲು ದಿನಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದು ಇ-ಮೇಲ್ ಕಳುಹಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಆದರೆ ಇ-ಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಂಚೆ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ, ಪಾರ್ಸೆಲ್‌ಗಳು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖರೀದಿಗಳ ವಿತರಣೆ, ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ತಲುಪಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾತ್ರ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬದಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಜನರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ.

ವಿಶ್ವ ಅಂಚೆ ದಿನದಂದು ಯಾರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು?

ಮಳೆ, ಬಿಸಿಲು, ಚಳಿ ಎನ್ನದೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗಿಸಿದ ಅಂಚೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ನಡುವೆ, ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜನವಸತಿ ವಿರಳವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಂಚೆ ನೌಕರರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಬೇಕು. ಜನರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪತ್ರಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಉದ್ಯೋಗದ ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರಗಳು, ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರವೇಶ ಪತ್ರಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಂತಸದ ಸುದ್ದಿಗಳವರೆಗೆ ಅನೇಕ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.

ಅಂಚೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಒಂದು ಪತ್ರವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುಟುಂಬದವರನ್ನು ಹತ್ತಿರ ತರುತ್ತದೆ; ದೂರದ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಗನ ಕ್ಷೇಮಸುದ್ದಿಯನ್ನು ತಾಯಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ; ಉದ್ಯೋಗದ ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಯುವಕನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಅಂಚೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೇವಲ ಕಾಗದಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸುದ್ದಿ, ಭರವಸೆ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಒಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆನಪು!

ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನದಂದು ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಒಂದು ರೋಚಕ ಘಟನೆಯಿದೆ. ಅದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದೆ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರೆ ಏನೋ ಅಪೂರ್ಣವಾದಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಆ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ. ಸಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಈ ಕೊಂಡಿಯ ಮೂಲಕ ಆ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಸುತ್ತೀರಲ್ಲವೇ?

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಗೌರಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಮನಿ ಆರ್ಡರ್‌ಗಳು, ಸೋವಿಯಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಬಾಲ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳು, ಪೆನ್‌ಫ್ರೆಂಡ್‌ಗಳ ಪತ್ರಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಂದು ನೆನಪುಗಳ ಮುತ್ತುಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂದೇಶಗಳು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಇ-ಮೇಲ್‌ಗಳು ಜಗತ್ತನ್ನು ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೈಬರಹದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಅಂಚೆಚೀಟಿಯನ್ನು ಅಂಟಿಸುವಾಗಿನ ಸಂಭ್ರಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವ ಆ ಸಿಹಿಯಾದ ಕಾತರ—ಇವುಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ.

ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡವಲ್ಲ.  ಅದು ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳ ಭಂಡಾರ, ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಇತಿಹಾಸದ ಕೊಂಡಿ.

ವಿಶ್ವ ಅಂಚೆ ದಿನದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಾಗೂ ಇಂದಿಗೂ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು.

ಪತ್ರಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಅವು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ನೆನಪುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಅಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ!

ಏನಂತೀರೀ?
ನಿಮ್ಮವನೇ, ಉಮಾಸುತ