ಬೇರೆ ಎಲ್ಲ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳಂತೆ ಹಣ್ಣು ತಿಂದು ಬಿಸಾಡಿದ ನಂತರ ಅದರ ಬೀಜ ಮೊಳೆತು ಗಿಡವಾಗುವುದಲ್ಲ, ಮರವಾಗುವುದಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ತನ್ನ ಆಯುಷ್ಯ ಮುಗಿಯುವುದು ಎಂಬ ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ತನ್ನ ಬುಡದಿಂದಲೇ ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಕುಡಿಯೊಡೆದು ಬೆಳೆದು ಮರವಾಗುವುದು ನಂತರ ಹಣ್ಣನ್ನು ಬಿಡುವುದು.
ಬಾಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮರವೇ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಅದರ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಇಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನ ಬೇರೆ ಯಾವ ಗಿಡ ಮರಕ್ಕೂ ದೊರೆತಿಲ್ಲ.
ಶುಭದ ಸಂಕೇತ
ಮದುವೆ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ಪೂಜೆ ಮುಂತಾದ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಳೆಕಂಬವನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶುಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ
ಕೆಲವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಳೆಮರವನ್ನು ಸಂಪತ್ತು, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಾಳೆಗಿಡವನ್ನು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದ ಅಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಳೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವೂ ಉಪಯುಕ್ತ
ಎಲೆ, ಹಣ್ಣು, ಹೂವು, ಕಾಂಡ—ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ದಾನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು
ನೈವೇದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರವೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಳೆ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಊಟ
ದೇವರ ಪ್ರಸಾದ, ಮದುವೆ ಊಟ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಳೆ ಎಲೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಇದು ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಂಗಳಕರ ಸಸ್ಯವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ
ಬಾಳೆಮರ ಬೇಗನೆ ಬೆಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣು ನೀಡುವುದು ವಂಶವೃದ್ಧಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರತೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಒಂದು ಸುಂದರ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ:
“ತಾನು ಬೆಳೆದು, ತನ್ನ ಎಲೆ-ಹಣ್ಣು-ಕಾಂಡ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಇತರರಿಗೆ ನೀಡುವ ಬಾಳೆಮರವು ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತ.”
ಬಾಳೆಮರ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಪರಂಪರೆ
ಬಾಳೆಮರಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ “ಕದಲೀ” (Kadali) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇದೆ. ಗುರುವಾರದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಬಾಳೆಮರದ ಬೇರು, ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣನ್ನೂ ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಳೆಮರವನ್ನು ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ದೇವಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಥ ಹೀಗಿದೆ:
ವಿಷ್ಣು — ಪಾಲನೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತ.
ಬೃಹಸ್ಪತಿ/ಗುರು — ಜ್ಞಾನ, ಧರ್ಮ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಶುಭದ ಸಂಕೇತ.
ಬಾಳೆಮರ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ, ಹಣ್ಣು ನೀಡುವುದರಿಂದ ವಂಶವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಗೊನೆ ಸೊಂಪಾದ, ರುಚಿಯಾದ, ಸಿಹಿಯಾದ ಹಣ್ಣನ್ನು ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ ತನ್ನತನವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
