ನೂರುಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳ ರಂಗಕಲಾವಿದರ ಗುರು, ನೀನಾಸಂನ ರಂಗಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ರಂಗಾಯಣದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ ನಂಟು ಹೊಂದಿದ್ದ ಚಿದಂಬರರಾವ್ ಜಂಬೆ ಅವರ ನಿಧನ ಕನ್ನಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟ.
ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ನಾಟಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಲಾವಿದರನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವರು ಯಾರು? ರಂಗಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಶಿಸ್ತು ತಂದವರು ಯಾರು? ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದವರು ಯಾರು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಚಿದಂಬರರಾವ್ ಜಂಬೆ ಅವರ ಹೆಸರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮುನ್ನಲೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಖ್ಯಾತ ರಂಗ ನಿರ್ದೇಶಕ, ರಂಗಶಿಕ್ಷಕ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತಿ ಚಿದಂಬರರಾವ್ ಜಂಬೆ (77) ಅವರು 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೆಗ್ಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಅಗಲಿಕೆ ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ತೆರೆ ಎಳೆದಂತಾಗಿದೆ. ಅವರ ನಿಧನದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ.
ಅಡ್ಡೇರಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಯಣ
ಚಿದಂಬರರಾವ್ ಜಂಬೆ ಅವರು 1949ರ ಜನವರಿ 3ರಂದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಡ್ಡೇರಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕೆಳದಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಯತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಂಗರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಚಯ ಹೊಂದಿದರು. ಲಭ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು 1977–78ರಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಕೇಟರಿಂಗ್/ಹೋಟೆಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಅಂದರೆ, ಜಂಬೆಯವರ ರಂಗಪಯಣವು ಯಾವುದೇ ಸುಸಜ್ಜಿತ ನಗರ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದದ್ದಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕು, ಯಕ್ಷಗಾನದ ತರಬೇತಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬದುಕಿನ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ರಂಗಶಿಕ್ಷಣ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ದಾಟಿ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರಂಗಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆ ನೀಡಿದ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು
ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಅವರನ್ನು ದೆಹಲಿಯ National School of Drama (NSD) ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ರಂಗಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು 1982ರಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಅವರ ಕಲಾ ಬದುಕಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಂಗರೂಪಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ರಂಗಭೂಮಿಯ ತಂತ್ರ, ನಿರ್ದೇಶನ, ಅಭಿನಯ, ರಂಗವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ಅರಿವು ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಅವರ ಬದುಕಿನ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ರಂಗ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಿಂತಲೂ ರಂಗಶಿಕ್ಷಣವೇ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
ನೀನಾಸಂ 22 ವರ್ಷಗಳ ಅದ್ಭುತ ಅಧ್ಯಾಯ
ಚಿದಂಬರರಾವ್ ಜಂಬೆ ಅವರ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದಾಗ ಹೆಗ್ಗೋಡಿನ ನೀನಾಸಂ ನೆನಪಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಅವರು 1982ರಿಂದ 2004ರವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 22 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೀನಾಸಂ ರಂಗಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ
