ವರ್ಷದ 10–12 ದಿನಗಳು ಮಾತ್ರ ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನ ಭಾಗ್ಯ | ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರ ನೆಲೆವೀಡಾದ ಹಾಸನ | ವರ್ಷವಿಡೀ ಆರದೆ ಉರಿಯುವ ದೀಪ, ಬಾಡದ ಹೂವು, ಹಾಳಾಗದ ನೈವೇದ್ಯದ ಹಿಂದಿರುವ ನಂಬಿಕೆಯೇನು?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಊರುಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹ್ಯ, ಪುರಾಣಕಥೆ, ರಾಜರ ಇತಿಹಾಸ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮದೇವತೆಯ ಮಹಿಮೆ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರಿಗೆ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯ ನಂಟಿದ್ದರೆ, ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಮಂಗಳಾದೇವಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಹಾಸನ ನಗರಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಶ್ರೀ ಹಾಸನಾಂಬೆಯ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾದ ಸಂಬಂಧವಿದೆ.
ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಸ್ಥಳ ಮೈಸೂರು, ಮಂಗಳಾದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ ಊರು ಮಂಗಳೂರು, ಹಾಸನಾಂಬೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಸನ! ಹೀಗೆ ಹಾಸನದ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಹಾಸನಾಂಬೆ ದೇವಿಯ ಐತಿಹ್ಯ, ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪೂಜಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು, ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಣಗಳಿವೆ. ಹೊಯ್ಸಳರ ಅದ್ಭುತ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾದ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪಗ್ರಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗಿನ ಹಾಸನದ ಸಂಬಂಧ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.
ಇಂತಹ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಹಾಸನಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಗುರುತನ್ನು ನೀಡಿರುವ ಹಾಸನಾಂಬೆ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ, ವರ್ಷದ 365 ದಿನಗಳೂ ದೇವಿಯ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಭಕ್ತರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತೆರೆದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 10ರಿಂದ 12 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ದೇವಿಯ ನೇರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನಾಂಕಗಳು ಪಂಚಾಂಗ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹಾಸನ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು ಹೇಗೆ?
ಹಾಸನ ನಗರದ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲದ ಕುರಿತು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಣೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.
ಒಂದು ಸ್ಥಳಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಸಿಂಹಾಸನಪುರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅರ್ಜುನನ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜನಮೇಜಯನೊಂದಿಗೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸುವ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಸಿಂಹಾಸನಪುರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬದಲಾಗಿ ಹಾಸನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪ್ರತೀತಿ.
ಇನ್ನೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಾಸನ ನಗರದ ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಹಾಸನಾಂಬೆಯ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಈ ಊರಿಗೆ ಹಾಸನ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ‘ಹಾಸನ’ ಅಥವಾ ‘ಹಸನ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ನಗುಮುಖ ಅಥವಾ ಪ್ರಸನ್ನತೆಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಾಸನಾಂಬೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಸನ್ನಮುಖದ ತಾಯಿ, ನಗುಮೊಗದ ದೇವತೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಜನರು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
