ಮದುರೈನ ಕುಂಜಮ್ಮ ಭಾರತ ರತ್ನವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಅದ್ಭುತ ಸಂಗೀತಯಾನ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸುಪ್ರಭಾತ ಅಥವಾ ಭಜ ಗೋವಿಂದಂ ಕೇಳುವುದರ ಮೂಲಕವೇ ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೊಂದು ರೀತಿಯ ಅಲಿಖಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವೇ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದು, ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹಾ ಅದೇ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸುಪ್ರಭಾತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳು ಕೇವಲ ಕಲಾವಿದರ ಹೆಸರುಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಒಂದು ಯುಗದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರು ಮದುರೈ ಶಣ್ಮುಖವಡಿವು ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ , ಎಂ. ಎಸ್. ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ.
ಅವರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಂಭೀರ್ಯವಿತ್ತು. ಭಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯ ಭಾವವಿತ್ತು. ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರು ಜೀವ ತುಂಬಿದರು. ಸಂಗೀತ ಸಭೆಯಿಂದ ಸಿನಿಮಾ ಪರದೆಗೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯವರೆಗೆ ಅವರ ಸಂಗೀತದ ಪಯಣ ಸಾಗಿತು.
ಅವರು ಭಾರತ ರತ್ನ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ/ಸಂಗೀತಗಾರ, 1974ರಲ್ಲಿ ರಾಮನ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸೆಸೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ, ಮತ್ತು 1966ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದಂತಹವರು.
ಮದುರೈನ ಸಂಗೀತಮಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕುಂಜಮ್ಮ
ಎಂ. ಎಸ್. ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ 1916ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮದುರೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರೆ, ತಾಯಿ ಮದುರೈ ಶಣ್ಮುಖವಡಿವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೀಣಾ ವಾದಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕುಂಜಮ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಅಜ್ಜಿ ಅಕ್ಕಮ್ಮಾಳೂ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಅವರಿಗೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಶಿಕ್ಷಣವಲ್ಲ. ಮನೆಯ ಉಸಿರಿನಲ್ಲೇ ಬೆರೆತಿದ್ದ ವಾತಾವರಣವಾಗಿತ್ತು. ತಾಯಿಯ ವೀಣೆಯ ನಾದ, ದೇವಾಲಯಗಳ ನಾದಸ್ವರ, ಭಜನೆಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬಾಲಕಿ ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸಂಗೀತಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಕೇವಲ ಎಂಟು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಜನೆಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ದಾಖಲೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಹನ್ನೊಂದರ ಹರೆಯದಲ್ಲೇ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ
ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸಂಗೀತ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಾಲಕಿಯ ಪಯಣದಂತಿರಲಿಲ್ಲ. 1927ರಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿಯ ರಾಕ್‌ಫೋರ್ಟ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ 100 ಕಂಬಗಳ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಛೇರಿಯೊಂದು ನಡೆಯಿತು ಎಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಮೂಲಗಳು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಟಿ. ಚೌಡಯ್ಯ ಪಿಟೀಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಪಿಳ್ಳೈ ಮೃದಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗತಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಂಗೀತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಶಣ್ಮುಖವಡಿವಿನಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಆರಂಭಿಕ ಹಾಗೂ ಗಾಢವಾದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಸೆಮ್ಮಂಗುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪಂಡಿತ ನಾರಾಯಣರಾವ್ ವ್ಯಾಸ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು. ಅವರ ಸಂಗೀತದ ರೂಪುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕರೈಕುಡಿ ಸಾಂಬಶಿವ ಅಯ್ಯರ್, ಮಜವರಾಯನೆಂದಲ್ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಭಾಗವತರ್ ಮತ್ತು ಅರಿಯಕ್ಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರಂತಹ ದಿಗ್ಗಜರ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು.
