“ಅಜ್ಜಾ, ನೀವು ಇನ್ನು ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ? ಸುಮ್ಮನೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ…” ಇದು ಇಂದಿನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಮಾತು. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ… ನಾವು ಇಂದು “ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಆ ಅಜ್ಜನೇ, ಬಹುಶಃ ತನ್ನ ಯೌವನದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ನಿದ್ದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ನಾವು “ಅಜ್ಜಿ, ನಿಮಗೆ ಈಗ ಏನು ಗೊತ್ತು?” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಆ ಅಜ್ಜಿಯೇ, ಬಹುಶಃ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಬದುಕಿರಬಹುದು. ಇಂದು ಅವರ ಕೈಗಳು ನಡುಗುತ್ತಿವೆ. ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡಕ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಡೆಯಲು ಕೋಲು ಬೇಕಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಕೇಳಬಹುದು.
ಆದರೆ…
ಅವರ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.
ಅವರ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪಾಠಗಳಿವೆ.
ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಸಾವಿರಾರು ನೆನಪುಗಳಿವೆ.
ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹಿರಿಯರು ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ “ಹಳೆಯ ಪೀಳಿಗೆ” ಅಲ್ಲ. ಅವರು ಮನೆಯ ಜೀವಂತ ಗ್ರಂಥಾಲಯ.
ಆಗಸ್ಟ್ 21 ಏಕೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು?

ಆಗಸ್ಟ್ 21 ಅನ್ನು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ National Senior Citizens Day ಆಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1988ರ ಆಗಸ್ಟ್ 19ರಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರೊನಾಲ್ಡ್ ರೀಗನ್ ಅವರು Proclamation 5847 ಮೂಲಕ ಆಗಸ್ಟ್ 21 ಅನ್ನು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅವರ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕೃತ International Day of Older Personsಗಿಂತ ಭಿನ್ನ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು 1990ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ಅನ್ನು International Day of Older Persons ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. 1991ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.
ಹೀಗಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ 21 ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ಆಗಿರಲಿ… ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ದಿನಕ್ಕಿಂತ, ಅವರನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಗೌರವಿಸುವ ಮನಸ್ಸೇ ಮುಖ್ಯ.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಎಂದರೆ… ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲ!
ಇಂದಿನ ಮನೆ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮ, ಮಗ, ಸೊಸೆ ಅಷ್ಟೇ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿ, ದೊಡ್ಡಪ್ಪ-ದೊಡ್ಡಮ್ಮ, ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ-ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ, ಸೋದರ-ಸೋದರಿಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ಪದ್ಧತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲೊಬ್ಬರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಬಂದರೆ ಅದು ಅವರೊಬ್ಬರ ಕಷ್ಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಮನೆ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಮಗನಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಇದ್ದರೆ ಅಜ್ಜಿ ಅವನಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಸೊಸೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅತ್ತೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅಪ್ಪ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಅಜ್ಜ ಮಕ್ಕಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಕ್ಕಳು ಹಿರಿಯರ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಕುಟುಂಬವೇ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಮಾಜವಾಗಿತ್ತು.
ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ದೊಡ್ಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ಜೀವನದ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು Googleನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಒಂದು Google ಇತ್ತು! ಅದು ಅಜ್ಜ. ಮನೆಯಲ್ಲೊಂದು Encyclopedia ಇತ್ತು. ಅದು ಅಜ್ಜಿ. “ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?” “ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು?” “ಹಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಬೇಕು?” “ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಹೇಗೆ ಧೈರ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು?” “ಯಾರನ್ನು ನಂಬಬೇಕು?” “ಯಾರಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು?” ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಾವುದೇ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವು ಹಿರಿಯರ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದಿರದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಜೀವನವೆಂಬ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಓದಿದ್ದರು.
ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯ ಕಥೆಗಳು ಕೇವಲ ಕಥೆಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ

ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಥೆಗಳು ನೆನಪಿದೆಯೇ? “ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ…” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಥೆಗಳು. ಆ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜರು, ರಾಣಿಯರು, ದೇವರುಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆ ಕಥೆಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಇರುತ್ತಿತ್ತು—ಸತ್ಯ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯತನಕ್ಕೆ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ದುರಾಸೆ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಅಂದರೆ… ಅಜ್ಜಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಬದುಕಿನ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಆದರೆ ಇಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ…
ನಗರೀಕರಣ. ಉದ್ಯೋಗದ ಒತ್ತಡ. ವಿದೇಶಿ ಉದ್ಯೋಗ. ಸಣ್ಣ ಮನೆಗಳು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಆಸೆ. “ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಅಂತರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಹಿರಿಯರು ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಮಯವಿಲ್ಲ. ಅಜ್ಜ ಟಿವಿ ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಜ್ಜಿ ಕಿಟಕಿಯ ಬಳಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯುಸಿ. ತಂದೆ-ತಾಯಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬ್ಯುಸಿ. ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪೀಳಿಗೆಗಳಿದ್ದರೂ… ಒಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಸಮಯವಿಲ್ಲ! ಇದು ನಿಜವಾದ ದುರಂತ.
ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಹಣಕ್ಕಿಂತ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು “ಸಮಯ”
ಹಿರಿಯರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ಮಾತು. ಒಂದು ನಗು. ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಶ. ಒಂದು ಕಪ್ ಚಹಾ. “ಅಪ್ಪ, ಹೇಗಿದ್ದೀರಾ?” “ಅಮ್ಮ, ಊಟ ಆಯಿತಾ?” “ಅಜ್ಜಿ, ನಿಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಕಥೆ ಹೇಳಿ…” ಎಂಬಂತಹ ಸಣ್ಣ ಮಾತುಗಳು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ಮಾತುಕತೆ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು.
ಹಿರಿಯರು ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ?
ಹಿರಿಯರು ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲರು.
1. ಅನುಭವದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು
ಯುವಜನತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಿರಿಯರು ಯಾವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಓಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಬಲ್ಲರು.
2. ಕುಟುಂಬದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ರಕ್ಷಕರು
ಮನೆತನದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಆಚರಣೆ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಮಹತ್ವ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು.
3. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಭದ್ರತೆ
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗದ ವಿಷಯವನ್ನು ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯ ಬಳಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಬಳಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಕೇಳುವ ಮನಸ್ಸು ಇರುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಥೆ…

ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. “ಅಪ್ಪನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನನಗೆ ಸಮಯವಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಕೆಲಸ, ನನ್ನ ಕುಟುಂಬ, ನನ್ನ ಜೀವನ… ಎಲ್ಲವೂ ತುಂಬಾ ಬ್ಯುಸಿ” ಎಂದ. ತಂದೆ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಿನ ಮಗ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ತಂದೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೇಳಿದರು: “ಮಗಾ… ನೀನು ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ ನಿನಗೆ ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ ನಾನು ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡದೆ ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ ನೆನಪಿದೆಯಾ?” ಮಗ ಮೌನವಾಗಿದ್ದ. “ನೀನು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪ್ರತಿದಿನ ನಿನ್ನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಶಾಲೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ ನೆನಪಿದೆಯಾ?” ಮಗನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದವು. “ನಿನ್ನ ಮೊದಲ ಸೈಕಲ್ಗಾಗಿ ನಾನು ಆರು ತಿಂಗಳು ಹಣ ಉಳಿಸಿದ್ದೆ…” ಕಾರು ಮೌನವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ತಂದೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದರು:
“ನನಗೆ ಈಗ ನಿನ್ನಿಂದ ಏನೂ ಬೇಡ ಮಗಾ…
ನೀನು ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಮಯ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆ.
ಈಗ ನನಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ನಿನ್ನ ಸಮಯದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ.”
ಮಗನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿತು. ಅವನು ಕಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ. ತಂದೆಯ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಹೇಳಿದ“ಅಪ್ಪಾ… ಮನೆಗೆ ಹೋಗೋಣ.” ಇದು ಕೇವಲ ಕಥೆ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಕಥೆಗಳು ಇಂದು ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ನಾವು ಮರೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಸತ್ಯ
ನಾವು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಾಲೆ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ಉತ್ತಮ ಕಾಲೇಜು ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ಉತ್ತಮ ಮೊಬೈಲ್ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ಉತ್ತಮ ಕಾರು ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ಅವರಿಗೆ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಓದಲು ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ… ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸಂಸ್ಕಾರ ಕಲಿಸುತ್ತೇವೆಯೇ? ಅದು ಕೂಡ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಒಂದು ಭಾಗವಲ್ಲವೇ?
ಇಂದು ನಾವು ಹಿರಿಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಬೇಕು?
ಹಿರಿಯರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಬಹುದು. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ನಮಗೆ ಹಳೆಯದಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅವರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಜ್ಞಾನ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಅವರು WhatsApp ಬಳಸಲು ತಿಳಿದಿರದಿರಬಹುದು. UPI ಮೂಲಕ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಲು ಬಾರದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ… ಅದರಿಂದ ಅವರ ಮೌಲ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಇಂದು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅವರು ಬಳಸದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾವು ಇಂದು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಜೀವನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಪೀಳಿಗೆ ಅವರದು.
ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು
ನಾವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆವು ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆತರೆ, ನಾವು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಹಿರಿಯರು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಬೇರುಗಳು. ಮರಕ್ಕೆ ಬೇರುಗಳು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮರ ನಿಂತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವೇ. ಅದೇ ರೀತಿ… ಹಿರಿಯರು ಮನೆಯ ಅಲಂಕಾರವಲ್ಲ; ಅವರು ಮನೆಯ ಬೇರುಗಳು. ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಮರ ಹಸಿರಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?
ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು “ಬಹುಪೀಳಿಗೆಯ ಕುಟುಂಬ”

ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮರಳಿ ತರಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಬಹುದು. ವಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಮಾತನಾಡಬಹುದು. ಮಕ್ಕಳು ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಕುಟುಂಬದ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರಿಂದ ಹಳೆಯ ಆಟಗಳು, ಹಾಡುಗಳು, ಕಥೆಗಳು ಕಲಿಯಬಹುದು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಹಣ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಬೇಕಿರುವುದು ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಮಯ.
ವಿಶ್ವದ ಹಿರಿಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ
ಇದು ಕೇವಲ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಇದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಹೌದು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 60 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರ ಸಂಖ್ಯೆ 1995ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 541 ಮಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದದ್ದು 2025ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.2 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. 2050ರ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಸುಮಾರು 2.1 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಅಂದರೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಕೆಲವೇ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಭವಿಷ್ಯವೂ ಅದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಂದು ನಾವು ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೋ, ನಾಳೆ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ನೋಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ…
ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ವೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ನಿಮ್ಮಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ ಬೇಡ. ಅವರಿಗೆ ದುಬಾರಿ ಕಾರು ಬೇಡ. ಅವರಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಬೇಡ. ಬಹುಶಃ ಅವರು ಕೇಳುವುದು ಇಷ್ಟೇ: “ಮಗಾ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಕುಳಿತುಕೋ…” ನಾವು ಆ ಸಮಯ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಅಥವಾ… “ನನಗೆ ಕೆಲಸ ಇದೆ ಅಪ್ಪಾ…” “ಈಗ ಸಮಯ ಇಲ್ಲ ಅಮ್ಮಾ…” “ನಂತರ ಮಾತನಾಡೋಣ…” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವರ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು “ನಂತರ” ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲೇ ಕಳೆಯಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಹಿರಿಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಕ್ಕುಗಳು ವಯಸ್ಸಿನ ಗುರುತುಗಳಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಕಳೆದ ವರ್ಷಗಳ ನಕ್ಷೆ. ಅವರ ಬಿಳಿ ಕೂದಲು ಸೋಲಿನ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ. ಅದು ಅನುಭವದ ಕಿರೀಟ. ಅವರ ನಿಧಾನವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಭಾರವಲ್ಲ. ಅವರು ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಮುಂದುವರಿಕೆ. ಒಂದು ದಿನ… ಅವರ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಕುರ್ಚಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕೋಣೆಯ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕನ್ನಡಕ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಹಳೆಯ ಮೊಬೈಲ್ಗೆ ಯಾರೂ ಕರೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ನಾವು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸಬಹುದು.
ಆದರೆ… ಅವರು ಕೇಳಲು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ದಿನ ಬರುವ ಮೊದಲು… ಇಂದು ಅವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಒಮ್ಮೆ ಕೈ ಹಿಡಿಯಿರಿ. ಒಮ್ಮೆ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ. ಮತ್ತು ಹೇಳಿ— “ಅಪ್ಪಾ… ನೀವು ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಇದ್ದೀರಲ್ಲ… ಅದೇ ನಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಸಂಪತ್ತು.” “ಅಮ್ಮಾ… ನೀವು ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೀರಲ್ಲ… ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಆಶೀರ್ವಾದ ನಮಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.”
ಏಕೆಂದರೆ…

ಮಕ್ಕಳು ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವಾದರೆ, ಹಿರಿಯರು ನಮ್ಮ ಭೂತಕಾಲವಲ್ಲ — ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬೇರುಗಳು. ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಮರವೇ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಸಿರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ. ಅವರ ಮಾತು ಕೇಳಿ. ಅವರಿಗೆ ಸಮಯ ಕೊಡಿ. ಅವರ ಅನುಭವದಿಂದ ಕಲಿಯಿರಿ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಂದು ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ; ನಾಳೆ ನಾವು ಅವರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತೇವೆ.
ಹಿರಿಯರಿರುವ ಮನೆಗೆ ಗೋಡೆಗಳ ಅಗತ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಬೀಗ ಹಾಕುವ ಇಲ್ಲವೇ ಕಾವಲು ಕಾಯುವ ಪ್ರಮೇಯವೇ ಬಾರದು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದವೇ ಆ ಮನೆಯ ನಿಜವಾದ ಛಾವಣಿ ಅದೇ ಆ ಮನೆಯ ಸುಭದ್ರತೆ ಹಾಗಾಗಿ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದನ್ನು ಕೇವಲ ವಿಶ್ವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರೀಕರ ದಿನಕಷ್ಟೇ ಮೀಸಲಾಗಿಡದೇ ಅದನ್ನು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಭಾಗವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋಣ ಅಲ್ವೇ?
ಏನಂತೀರೀ?
ನಿಮ್ಮವನೇ
ಉಮಾಸುತ





