ಇಸ್ರೇಲಿನ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟೀನಿನ ಹೈಫಾ ನಗರಕ್ಕೂ ಕರ್ನಾಟಕದದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಮೈಸೂರಿನ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು 4,800 km ದೂರದ ಅಂತರವಿದ್ದರೂ, ಬೆಟ್ಟದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಸಮುದ್ರದ ಉಪ್ಪಿಗೂ ಎತ್ತಲಿಂದೆತ್ತ ಸಂಬಂಧವಯ್ಯಾ ಎನ್ನುವಂತೆ, ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23 ರಂದು ಹೈಫಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಹೈಫಾ ಡೇ ದಿನದಂದು ಆ ನಗರದ ಮೇಯರ್ ಮೈಸೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಜೋಧ್ ಪುರ ಸೈನಿಕರ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ನೆನೆಯುವ ಅಧ್ಭುತವಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಹೈಫಾ ನಗರದ ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಯೋಧರ ಸಾಹಸಮಯ ಸಾಧನೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅದರ ಕುರಿತಾದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರು ಇತಿಹಾಸ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ ಬನ್ನಿ. ಬೆಂಗಳೂರು ಇತಿಹಾಸದ ಹಿಂದಿನ ಮಾಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದಲು ಈ ಲಿಂಕ್ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ಕುರಿತಾದ ಸವಿವರ ಇದೋ ನಿಮಗಾಗಿ
1918ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಎಂಬ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೈಫಾ ಆಗಿನ ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಇಸ್ರೇಲ್ ರಾಜ್ಯ 1948ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಮೈಸೂರಿನ ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ಗಳ ಈ ಅಪರೂಪದ ಯುದ್ಧಗಾಥೆ, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನಿಕ ಪರಂಪರೆ, ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಕಾಲದ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.
ಹೈಫಾ ಏಕೆ ಅಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ ನಗರವಾಗಿತ್ತು?
ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ 1914ರಿಂದ 1918ರವರೆಗೆ ನಡೆದಾಗ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಹೈಫಾ ಬಂದರು, ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ, ಸೈನಿಕರ ಚಲನವಲನ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧೋಪಕರಣಗಳ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮುಂದಿನ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೈಫಾವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಹೈಫಾ ಬಂದರು ದೊರೆತರೆ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಅಂದಿನ ಹೈಫಾ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ 1918ರವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ಹೈಫಾ ಕದನಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು?
ಹೈಫಾ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಯುದ್ಧವಲ್ಲ. ಅದು ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಿನಾಯಿ–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈ
ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಎಂದರೇನು?
ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್, ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಶ್ವಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವಾಗಿತ್ತು. ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ಗಳ ಇತಿಹಾಸವು 1892ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಶ್ವಸೈನ್ಯದ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ನಂತರ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪಡೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತು.
ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 29 ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, 444 ನಾನ್-ಕಮಿಷನ್ಡ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, 526 ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಸರಗತ್ತೆಗಳು ಇದ್ದವು ಎಂದು ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾನ್ಸ್—ಅಂದರೆ ಉದ್ದನೆಯ ಈಟಿ—ಮತ್ತು ಕತ್ತಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದವು. ಎದುರಾಳಿ ಪಡೆಗಳ ಬಳಿ ಮಷಿನ್ಗನ್ ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿಗಳಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಈಟಿ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.
15ನೇ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್
ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್, ಜೋಧಪುರ ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ಗಳು ಸೇರಿದ್ದ 15th Imperial Service Cavalry Brigade ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಅಶ್ವಪಡೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವಾಗಿತ್ತು. 1918ರ ಹೈಫಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಜೋಧಪುರ ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ಗಳ ದಾಳಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳಿದ್ದವು. ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ತಮ್ಮ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಿತ್ರಪಡೆಗಳ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದವು. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವೂ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಸಮಕಾಲೀನ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು ಭಾರತದ ಯುದ್ಧ ನಿಧಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹50 ಲಕ್ಷ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತ್ತು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23, 1918: ಹೈಫಾದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ದಿನ
1918ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರಂದು 15ನೇ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್ಗೆ ಹೈಫಾವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವೇ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರು, ಕಿಶೋನ್ ನದಿಯ ಪ್ರದೇಶ, ಜವುಗು ನೆಲ, ಶತ್ರುಗಳ ಫಿರಂಗಿ ನೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಷಿನ್ಗನ್ಗಳ ದಾಳಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು.
ಜೋಧಪುರ ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಮುಖ್ಯ ಅಶ್ವದಾಳಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರೆ, ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಹೈಫಾ ನಗರದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾಗದತ್ತ ಸಾಗುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿತು. ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ನ ಒಂದು ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ ಮತ್ತು Sherwood Rangers Yeomanryಯ ಒಂದು ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್, Honourable Artillery Companyಯ B Batteryಯ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಪರ್ವತದ ಮೇಲಿದ್ದ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಗನ್ಗಳ ನೆಲೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು.
ಮಷಿನ್ಗನ್ಗಳ ಎದುರು ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೈನಿಕರು!
ಇಂದಿನ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಕ್, ಡ್ರೋನ್, ಕ್ಷಿಪಣಿ, ಫೈಟರ್ ಜೆಟ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ 1918ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ. ಮಷಿನ್ಗನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿಗಳು ಅಶ್ವದಳದ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಅಪಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೂ ಭಾರತೀಯ ಅಶ್ವಸೈನಿಕರು ತಮ್ಮ ತರಬೇತಿ, ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಅರಿವು ಮತ್ತು ವೇಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮುನ್ನಡೆದರು.
ಜೋಧಪುರ ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಎದುರಾಳಿಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನೇರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಮಷಿನ್ಗನ್ ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿಗಳ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ಎದುರಾಯಿತು. ಕಿಶೋನ್ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಜವುಗು ನೆಲವೂ ಕುದುರೆಗಳ ಚಲನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ಪಡೆ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಪರ್ವತದ ಕೆಳಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಮುನ್ನಡೆಯಿತು.
ಮೇಜರ್ ದಳಪತ್ ಸಿಂಗ್ ಶೇಖಾವತ್ ಅವರ ಬಲಿದಾನ
ಈ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಜೋಧಪುರ ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ನ ಮೇಜರ್ ದಳಪತ್ ಸಿಂಗ್ ಶೇಖಾವತ್. ಅವರು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ದಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಷಿನ್ಗನ್ ಗುಂಡಿಗೆ ಬಲಿಯಾದರು. ನಾಯಕನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಅಶ್ವಸೈನಿಕರು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಜೋಧಪುರ ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ನ ದಾಳಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹೈಫಾ ನಗರದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ದಳಪತ್ ಸಿಂಗ್ ಶೇಖಾವತ್ ಅವರಿಗೆ ಅವರ ಶೌರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ Military Cross ನೀಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರು “Hero of Haifa” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.
ಹೈಫಾ ವಶಕ್ಕೆ!
ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಜೋಧಪುರ ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 1,350 ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಸೈನಿಕರು ಯುದ್ಧ ಕೈದಿಗಳಾಗಿ ಸೆರೆಯಾದರು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ:
- 17 ಫಿರಂಗಿಗಳು
- 11 ಮಷಿನ್ಗನ್ಗಳು
- 6 ಇಂಚಿನ ನೌಕಾ ಗನ್
- 4.2 ಇಂಚಿನ ಫಿರಂಗಿಗಳು
- 77 ಮಿ.ಮೀ. ಗನ್ಗಳು
- 4 camel guns
- ಇತರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು
ಸೇರಿದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಯುದ್ಧೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಎಂದು ಯುದ್ಧದ ದಾಖಲೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮಿತ್ರಪಡೆಯ ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟ 8 ಮಂದಿ ಮೃತರು ಮತ್ತು 34 ಮಂದಿ ಗಾಯಾಳುಗಳು, ಜೊತೆಗೆ 60 ಕುದುರೆಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿ 83 ಕುದುರೆಗಳು ಗಾಯಗೊಂಡವು ಎಂದು ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಹೈಫಾ ಬಂದರು ಮಿತ್ರಪಡೆಗಳ ಕೈಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸರಬರಾಜು ಮಾರ್ಗವೊಂದು ತೆರೆಯಿತು.
400 ವರ್ಷಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತೇ?
ಹೈಫಾ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈಫಾ ಕದನವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಇಡೀ ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಏಕೈಕ ಯುದ್ಧವೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. 1918ರ ಹೈಫಾ ವಿಜಯವು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸೇನಾ ಮುನ್ನಡೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ Mudros Armisticeಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿತು. ನಂತರ ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಭಜನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಹೈಫಾ ವಿಜಯವು ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸೇನಾ ಅಧ್ಯಾಯ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಇತಿಹಾಸಸಮ್ಮತ.
ಹೈಫಾ ವಿಜಯಕ್ಕೂ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ
.ಹೈಫಾ ಆಗ ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿತ್ತು. ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯಾಂಡೇಟ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1948ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಹೈಫಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲು 1918ರ ಸೇನಾ ವಿಜಯಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ನಂತರದ ಇಸ್ರೇಲಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸ್ಮರಣಾ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಫಾ ಕದನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತಿದೆ.
ಬಾಲ್ಫೋರ್ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಚೈಮ್ ವೈಜ್ಮನ್: ಒಂದು ಅಗತ್ಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ
1917ರ Balfour Declarationನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ನಲ್ಲಿ “Jewish peopleಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೆಲೆ” ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು; ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ non-Jewish communitiesನ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಅಂಶವೂ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಚೈಮ್ ವೈಜ್ಮನ್ TNT ಕಂಡುಹಿಡಿದ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಲ್ಲ. TNTಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಜರ್ಮನ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೂಲಿಯಸ್ ವಿಲ್ಬ್ರಾಂಡ್ರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಜ್ಮನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಯುದ್ಧಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ acetone ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಧಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವರ ಕೆಲಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಚೈಮ್ ವೈಜ್ಮನ್ 1949ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದರು.
ಹೈಫಾ ವಿಜಯವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಏಕೆ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಹೈಫಾ ಕದನದ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದವು. 2018ರಲ್ಲಿ ಹೈಫಾ ಕದನದ 100ನೇ ವರ್ಷಾಚರಣೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹೈಫಾದಲ್ಲಿಯೂ ಆಚರಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 2018ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು, ಜೋಧಪುರ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಯಿತು. ಹೈಫಾ ಮೇಯರ್, ರಾಯಭಾರಿಗಳು, IDF ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರಂದು ‘ಹೈಫಾ ಡೇ’ ಆಚರಿಸುವ ಪರಂಪರೆ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜೆ.ಸಿ.ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಮಾರಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಮರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜೆ.ಸಿ. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಮಾರಕ
ಹೈಫಾ ಯುದ್ಧದೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೂ ನೇರವಾದ ಇತಿಹಾಸದ ನಂಟಿದೆ. ಜೆ.ಸಿ.ನಗರ, ಟಿವಿ ಟವರ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಸೈನಿಕರ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರಂದು ಇಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಾರ್ಚನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕೂಡ ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಹೈಫಾ ಕದನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮರಣಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಮಾರಕವಲ್ಲ; ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೈನಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ಸ್ಥಳ.
ದೆಹಲಿಯ ತೀನ್ ಮೂರ್ತಿ ಚೌಕ್ಗೆ ಹೈಫಾ ಹೆಸರು
ಹೈಫಾ ಕದನದ ಸ್ಮರಣೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ನವದೆಹಲಿಯ ತೀನ್ ಮೂರ್ತಿ ಚೌಕ್. ಅಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ಕಂಚಿನ ಯೋಧರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಹೈದರಾಬಾದ್, ಜೋಧಪುರ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸು
ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ಗಳ ಪರಂಪರೆ ಇಂದು ಎಲ್ಲಿ?
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡವು. ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಜೋಧಪುರದ ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ಗಳ ಪರಂಪರೆ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ 61 Cavalryಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತು. ಇಂದಿಗೂ 61 Cavalry ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರಂದು ಹೈಫಾ ಡೇಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕುದುರೆ ಸೈನಿಕರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಅಧ್ಯಾಯವು ಇಂದಿನ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಸೈನಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.
ಮೈಸೂರಿನ ಅರಸರ ಕೊಡುಗೆ—ಮೈಸೂರು ನೆಲೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದವರೆಗೆ
ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಕಾಲದ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನಿಕ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಕಾಲದ ಕೊಡುಗೆ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಗಮನಾರ್ಹವಾದದ್ದು. ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಆ ಕಾಲದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸೇನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗಿತ್ತು, ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರು ವಿದೇಶಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪಾತ್ರವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಕಿಟಕಿಯಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ನ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1920ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿತು. ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸುಮಾರು 2 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನಿಕರನ್ನು ದೂರದ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಹೈಫಾ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವಿಜಯದ ಹಿಂದೆ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಸಹೋದರರಾದ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವವಿತ್ತು.
ಹೈಫಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ಗಳ ಶೌರ್ಯವು ಇಂದಿಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೈನಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಜೆ.ಸಿ.ನಗರದ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕದಿಂದ ಹಿಡಿದು ನವದೆಹಲಿಯ ತೀನ್ ಮೂರ್ತಿ ಹೈಫಾ ಚೌಕ್ವರೆಗೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಹೈಫಾ ನಗರದ ಸ್ಮರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳವರೆಗೆ—ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಸೈನಿಕರ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23—ಹೈಫಾ ಡೇ—ಮೈಸೂರಿನ ಅಶ್ವಸೈನಿಕರ ಧೈರ್ಯ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಬಲಿದಾನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸವು ವಿಶ್ವ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ದಿನವೂ ಹೌದು.
