"ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸೊಸೆಯೇ... ಈ ಮನೆಯ ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಇವತ್ತು ನಿನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಅಂತ ಇದೆ. ಆದರೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಷರತ್ತಿಗೆ ನೀನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು."
ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ಸ್ವರಾ, ತನ್ನ ಅತ್ತೆ ಸುಮಂತಾಯಿ ಅವರನ್ನೇ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದಳು.
"ಈಗ ಏನು ಹೇಳ್ತಾರೋ... ಮುಂಜಾನೆ ಬೇಗ ಎದ್ದೇಳಬೇಕು, ದೊಡ್ಡವರ ಮುಂದೆ ತಲೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಜೋರಾಗಿ ಮಾತಾಡಬಾರದು... ಇಂಥ ನಿಯಮಗಳ ಲಿಸ್ಟೇನಾ?"
ಸಾವಿರ ಯೋಚನೆಗಳು ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಓಡಿದವು.
ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು,
"ಹೇಳಿ ಅತ್ತೆ. ನೀವು ಹೇಳೋದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ."
ಸುಮಂತಾಯಿ ಅಲ್ಮೇರಾದಿಂದ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಕೀಲಿ ಗುಚ್ಚವನ್ನು ತೆಗೆದು ಸ್ವರಾ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರು.
"ಇದು ಈ ಮನೆಯ ಕೀಲಿಗಳು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಒಂದು ಷರತ್ತು ಇದೆ."
"ಏನದು ಅತ್ತೆ?"
ನೇರವಾಗಿ ಸ್ವರಾಳ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಅವರು ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು,
"ಈ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೂ, ಆ ತಪ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅದೇ ದಿನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು."
ಸ್ವರಾಗೆ ಏನೂ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ.
"ಅದರ ಅರ್ಥ ಏನು ಅತ್ತೆ?"
ಸುಮಂತಾಯಿ ಮಂದಹಾಸ ಬೀರಿದರು.
"ಕೋಪ ಬಂದಾಗ" ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತಪ್ಪು ಕಾಣಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಯಾರ ಮೇಲೆ ಆರೋಪ ಹಾಕೋದು ಅಂತ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಈ ಮನೆಯಲ್ಲಿ 24 ಗಂಟೆಗಳ ನಿಯಮ ಇದೆ. ಎಷ್ಟೇ ಕೋಪ ಬಂದರೂ, ಮರುದಿನದವರೆಗೆ ನಾವು ಯಾವ ನಿರ್ಧಾರವೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಲ."
ಅಸಹಜವಾಗಿ ಕೇಳಿದರೂ ಸ್ವರಾ ತಲೆಯಾಡಿಸಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು.
*ಒಡೆದ ಹೋದ ಔಷಧಿಯ ಬಾಟಲಿ*
ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲವಾಯಿತು.
ಮಾವನ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಗಾಜಿನ ಔಷಧಿ ಬಾಟಲಿ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿ ಪುಡಿಪುಡಿಯಾಯಿತು. ಕೂಡಲೇ ಹೊಸದು ತರಬೇಕು.
ಸುಮಂತಾಯಿ ಏನೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ.
ಮನೆಗೆಲಸದವಳು ನಡುಗುತ್ತಾ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು,
"ಅಮ್ಮ... ನನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿ ಒಡೆದು ಹೋಯಿತು."
ಸುಮಂತಾಯಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು,
"ಪರವಾಗಿಲ್ಲ. ಇವತ್ತು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರೂ ಏನೂ ಮಾತಾಡೋದು ಬೇಡ."
ಸ್ವರಾ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದಳು.
"ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟ... ಆದರೂ ಕೋಪ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ?"
ಮರುದಿನ ಸುಮಂತಾಯಿ ಆ ಕೆಲಸದವಳನ್ನು ಕರೆದರು.
"ನಿನ್ನೆ ತುಂಬಾ ಭಯ ಆಯ್ತಾ?"
ಕೆಲಸದವಳು ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟಳು.
"ಹೌದು ಅಮ್ಮ. ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆನೇ ಬರಲಿಲ್ಲ."
ಅವಳ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಸುಮಂತಾಯಿ ಹೇಳಿದರು,
"ತಪ್ಪು ಎರಡು ರೀತಿ ಇರುತ್ತೆ. ಒಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಆಗೋದು. ಇನ್ನೊಂದು ನಾವು ಮನುಷ್ಯರಾದ್ದರಿಂದ ಆಗೋದು. ನೀನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಇನ್ನೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರು."
ಕೆಲಸದವಳು ಅತ್ತೆಯ ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಅಳತೊಡಗಿದಳು.
ಸ್ವರಾ ಸುಮ್ಮನೆ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತಳು.
*ಸ್ವರಾಳ ತಪ್ಪು*
ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಸ್ವರಾಳಿಂದಲೇ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಆಯಿತು.
ಆತುರದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮಾವನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ ಉಣ್ಣೆ ಶಾಲನ್ನು ವಾಷಿಂಗ್ ಮಷೀನಿಗೆ ಹಾಕಿದಳು.
ಅದು ಕುಗ್ಗಿ ಹೋಯಿತು.
ಆ ಶಾಲು ಮಾವನಿಗೆ ಅವರ ತಂದೆ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಉಡುಗೊರೆ.
ಸ್ವರಾಳ ಕೈಗಳು ನಡುಗಿದವು.
"ಈಗ ಅತ್ತೆ ಖಂಡಿತ ಬೈಯುತ್ತಾರೆ" ಎಂದುಕೊಂಡಳು.
ಆದರೆ ಸುಮಂತಾಯಿ ಅದೇ ಮಾತು ಹೇಳಿದರು.
"ಇವತ್ತು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡೋದು ಬೇಡ."
ಸ್ವರಾ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ಕಳೆದಳು.
ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅವಳೇ ಹೋಗಿ ಅತ್ತೆ ಮುಂದೆ ನಿಂತಳು.
